Autor Wątek: 10. Enharmonia  (Przeczytany 3000 razy)

0 użytkowników i 1 Gość przegląda ten wątek.

Offline Marcel

  • Administrator
  • *****
  • Wiadomości: 6124
    • Zobacz profil
10. Enharmonia
« dnia: 18 Marzec 2015, 18:22 »

< Poprzedni rozdział - Spis treści  - Następny rozdział >


Jest to rozdział z "ABC teorii muzyki", którego autorem jest Pan Włodzimierz Królikowski.
Pan Włodzimierz zgodził się na opublikowanie poradnika na naszym forum :)

Jeżeli chcecie coś dodać w tym temacie lub macie jakieś pytania związane
z tematem tego rozdziału to śmiało piszcie posty poniżej.


Enharmonia

Enharmonia jest to cecha systemu równotemperowanego polegająca na możliwości zapisania danego dźwięku na kilka sposobów. Np. dźwięk "c" może być zapisany jako podwyższony dźwięk "h", czyli "his", lub jako dwukrotnie obniżony dźwięk "d", czyli "deses".

W związku z tym, klawisze - z jednym wyjątkiem - posiadają 3 nazwy.

Pokazuje to poniższa tabela.



Dźwięki o różnej nazwie i różnym muzycznym zapisie na pięciolinii, ale o tym samym brzmieniu (o tej samej wysokości) nazywa się dźwiękami enharmonicznymi lub enharmonicznie  równymi (równowaznymi).

Analogicznie też mamy gamy enharmoniczne lub enharmonicznie równe (równoważne). Są to gamy o identycznym brzmieniu, ale różnej notacji muzycznej.


W związku z tym w systemie równomiernie temperowanym rozróżnia się :
półton diatoniczny, np. pomiędzy dźwiękami "e-f" oraz "h-c"
półton chromatyczny, np. pomiędzy dźwiękami "c-cis", "d-des" i t.d.
cały ton diatoniczny, np. pomiędzy dźwiękami "c-d" oraz "d-e" i t.d.
cały ton chromatyczny, np. pomiędzy dźwiękami "cis-dis", "dis-eis" i t.d.


Enharmoniczna zamiana gam i dźwięków ma przede wszystkim znaczenie praktyczne, ułatwiające odczyt nut w tonacjach, które znajdują się na dalszym miejscu na kole kwintowym, czyli mają większą ilość znaków przykluczowych, np. zamiast pamiętać podczas gry o 8 krzyżykach w gamie Gis-dur pamiętamy tylko 4 bemole w gamie As-dur.

W harmonii klasycznej zamiana enharmoniczna dźwięku wymuszana jest często koniecznością przestrzegania zasad połączeń harmonicznych.


Jako często spotykane przykłady praktycznego korzystania z enharmonii można przytoczyć notację akordu septymowego zmniejszonego (zamiast n.p. w akordzie C7 pisać "c-es-ges-heses", piszemy "c-es-ges-a", gdyż enharmonicznie "heses = a") i notację pochodów chromatycznych  w górę, lub w dół (n.p. w górę piszemy "g-gis-a", natomiast w dół "a-as-g", bo enharmonicznie "gis = as").


< Poprzedni rozdział - Spis treści  - Następny rozdział >