Forum Akordeonowe

Nauka => Edukacja muzyczna => ABC teorii muzyki => Wątek zaczęty przez: W.Królikowski w 03 Sierpień 2015, 18:56

Tytuł: Podkładanie akordów pod melodie
Wiadomość wysłana przez: W.Królikowski w 03 Sierpień 2015, 18:56
Zanim ukaże się pełny tekst tego tematu, proponuje skróconą jego wersję, czyli same porady i reguły
bez omawiania przykładów harmonizacji konkretnych utworów.

Gdy mamy nuty bez podłożonych akordów:

- najpierw przesłuchajmy kilkakrotnie melodię, by wczuć się w jej "barwę harmoniczną" (przy odrobinie wprawy ucho podpowiada nam, że należałoby akord zmienić),

- potem, stosownie do linii melodycznej starajmy się zastosować tzw. „triadę harmoniczną”, tzn. akordy zbudowane na 1, 4 i 5-tym stopniu danej gamy - odpowiednio jest to tonika (T), subdominanta (S), dominanta (D),

np.: w gamie C-dur są to akordy   
C (dźwięki c, e, g),
F (dźwięki f, a, c),
G (dźwięki g, h, d), lub G7 (g, h, d, f),

w gamie a-moll są to akordy   
a (dźwięki a, c, e),
d (dźwięki d, f, a),
E (dźwięki e, gis, h), lub E7 (e, gis, h, d),

(przypomnijmy - litera duża to akord dur, mała - to moll)

Stosownie do linii melodycznej - tzn. sprawdzamy czy kolejne dźwięki melodii należą do któregoś z akordów triady. Jeśli nie, to sprawdzamy, czy nie brzmią dysonansowo z planowanym akordem.


Dalej - zależnie od indywidualnego gustu - podkład harmoniczny można wzbogacić wykorzystując - ale również stosownie do linii melodycznej - tzw. "pokrewieństwo tonacji", z którego - pomijając teoretyczne uzasadnienie - wynika następująca reguła praktyczna: „dla danego akordu, pokrewnymi są wszystkie odległe o tercję małą, lub wielką, zarówno w górę, jak i w dół”.

I tak np. dla akordu F pokrewnymi są akordy: D, d, Des, des oraz A, a, As, as.

Łącznie więc, ze wspomnianą triadą (w której mamy stosunek kwarty i kwinty), otrzymujemy zbiór co najmniej 11 akordów do wykorzystania w danym miejscu melodii. Co najmniej, bo są jeszcze inne, zaawansowane możliwości, z których omówimy tylko najczęściej stosowane.

Innymi słowy, nie popełnimy błędu jeśli kolejne akordy będą odległe od siebie o kwartę, kwintę, tercję małą, lub wielką, zarówno w górę, jak i w dół.


A wspomniane zaawansowane możliwości to:

- „pochody chromatyczne”:
   - w dół, czyli przejście do akordu odległego o tercję,  np.: F, E, Es,D, lub F7, E7, Es7,D7
   - analogicznie - w górę , np.: F, G, Gis, A, lub F7, G7, Gis7, A7
      (stosuje się szczególnie jako wypełnienie „całonutowego” taktu),

- „opóźnienia”, lub inaczej akordy „wprowadzające” do akordu septymowego:
   (pomijam teoretyczne uzasadnienie, bo wystarczy zapamiętać regułę)
   - np.: g, C7, lub g7, C7, czyli akord moll leżący kwartę niżej,
   - np.: b, C7, lub b6, C7, czyli akord moll leżący sekundę wielką niżej.
      (zależnie od sytuacji akord stosuje się w aktualnym, lub poprzednim takcie)


W wielu utworach na zakończenie frazy występuje tonika, lub dominanta "ciągnięta" przez 2 takty, lub w ostatnim takcie mamy całotaktową pauzę. W takich przypadkach można zastosować następujące pochody „wypełniające” - przykładowo w tonacji F-dur :

F, g7 | G#7zm, F ||  lub F, g7 | F  || - pochód w górę, lub w dół - tonika F na początku i końcu pochodu,

C7, d7 | D#7zm, C7 || lub C7, d7 | C7 || - pochód w górę, lub w dół (dominanta C na początku i końcu pochodu)

B, H7zm | F ||,  lub  B, b | F ||   - przejście z subdominanty do toniki

F, d | g, C7 ||  lub  F, d7 | g7, C7 ||  - przejście z toniki do dominanty

F, F#7zm | C7 || - przejście z toniki do dominanty

F, E, F, F# | G  ||  lub  F7, E7, F7, F#7 | G7  || - przejście do "sekundy górnej"

Zaś przerwanie monotonii uzyskuje się np. następująco:
- zamiast np. F, F | C7, C7 ||  dajemy F, F(d) | g, C7 ||  lub F, F(d7) | g7, C7 ||
- zamiast np. f, f | C7, C7 ||  dajemy f, f(Des) | b, C7 ||  lub f, f(Des) | b6, C7 ||

Przykłady omawianych "pochodów" podaje ilustracja :

(https://i.imgur.com/Zkfr3XR.jpg)



Dobrą szkołą harmonii są też kolędy - nie te w łatwym układzie, lecz stare wydania opracowane na fortepian w układzie 4-głosowym (patrz akordy w dolnym wierszu, w górnym mamy tylko triadę podstawową):

(https://i.imgur.com/E6iY4KV.jpg)



Przy metrum 3/4 i umiarkowanym, lub szybkim tempie, z oczywistego względu, należy unikać stosowania więcej niż jednego akordu w takcie, natomiast przy metrum 4/4 - nie więcej niż dwóch. W tempach dostatecznie wolnych możemy użyć innego akordu nawet na każde tempo.



Na zakończenie - zróbmy następujące ćwiczenie, które przygotuje nas do szybkiego zagrania innego akordu mającego „w sopranie” (czyli jako górną nutę) tę samą nutę, np. nutę „c”.

Zastanówmy się jakie akordy można podłożyć do tego dźwięku (w tym przypadku
dźwięki składowe należy dodawać w dół).

Poniżej mamy zestawienie takich akordów (być może niekompletne, będę wdzięczny za ewentualne uzupełnienie).
Zestawienie nie zawiera akordów niepełnych i akordów typu "sus2", "sus4",
"add9", "add11", "add13".

(https://i.imgur.com/MxF81wG.jpg)

Akordy proste, czyli trójdźwięki:
C   (c, g, e) (inv) - akord w przewrocie
C+   (c, gis, e) (inv)
c   (c, g, es) (inv)
a   (c, a, e) (inv)
F   (c, a, f)
f   (c, as, f)
As   (c, as, es) (inv)

Akordy sekstowe:
C6   (c, a, g, e) (inv) ***
c6   (c, a, g, es) (inv)
a6   (c, a, fis, e) (inv)
F6   (c, a, f, d) (inv) ***
f6   (c, as, f, d) (inv)
Es6   (c, b, g, es) ***
es6   (c, b, ges, es)
As6   (c, as, f, es) (inv) ***

Akordy septymowe:
C7   (c, b, g, e) (inv)
c7   (c, b, g, es) (inv) = Es6 ***
a7   (c, a, g, e) (inv) = C6 ***
F7   (c, a, f, es) (inv)
F7+   (c, a, f, e) (inv)
f7   (c, as, f, es) (inv) = As6 ***
D7   (c, a, fis, d)
d7   (c, a, f, d) = F6 ***
As7   (c, as, ges, es) (inv)
Des7+ (c, as, f, des)

Akordy nonowe:
B7/9   (c, b, as, f, d) (inv) *
D7/9   (c, a, fis, e, d) **

Uwagi :
*   - akord brzmi ładnie i przejrzyście z prymą "b" przeniesioną do lewej ręki
**   - dźwięki "e,d" trzeba zagrać kciukiem, lub prymę "d" przenieść do lewej ręki
***   - dźwięki składowe są identyczne, lecz oba akordy występują w innych konfiguracjach
     (np. a7 jest w drugim przewrocie a C6 w pierwszym)


Informacja dla początkujących
W "normalnym" akordeonie - jak wiadomo - w basach mamy tylko 4 akordy : dur, moll, dur-septymowy
i dur-septymowy-zmniejszony.
Wszystkie inne akordy, występujące w tym temacie, należy grać z pominięciem "dodatków", bo często występują one w melodii, lub - grając wielodźwiękami - wspomniane dodatki można zagrać prawą ręką.
Tytuł: Odp: Podkładanie akordów pod melodie
Wiadomość wysłana przez: Jurek_klodzko1 w 04 Sierpień 2015, 21:42
Wczoraj pozwoliłem sobie poczytać informacje zawarte w temacie. Dziękuję za publikację.
Tytuł: Odp: Podkładanie akordów pod melodie
Wiadomość wysłana przez: Grzegorz P w 10 Wrzesień 2015, 07:41
Dziękuję Panie W.Królikowski. Dla mnie amatora to super materiał.
Tytuł: Odp: Podkładanie akordów pod melodie
Wiadomość wysłana przez: W.Królikowski w 10 Wrzesień 2015, 14:59
(dodatkowy komentarz)

już tę kwestię poruszałem w którymś z tematów, ale powtórzę tutaj - zwłaszcza w kontekście
tego fragmentu z powyższego opracowania :

"Zaś  przerwanie  monotonii  uzyskuje  się  n. p. następująco :
-  zamiast  n.p.  F, F | C7, C7 ||   dajemy  F, F(d) | g, C7 ||   lub F, F(d7) | g7, C7 ||
-  zamiast  n.p.  f,  f  | C7, C7 ||   dajemy  f,  f(Des) | b, C7 ||   lub f, f(Des) | b6, C7 || "

W szczególności chodzi mi o ostatnie 2 akordy w obu wierszach, które nie muszą występować
w takiej konkretnej konfiguracji. W każdej bowiem sytuacji można sprawdzić, czy przed akordem
dur-septymowym "nie zmieści się" akord moll, lub moll-septymowy, leżący o kwartę niżej,
ewentualnie akord moll, lub moll-sekstowy, leżący o sekundę wielką niżej.

I druga kwestia, która tu powtórzę : chodzi właśnie o wspomniane akordy moll ze znaczkiem 7, lub 6.

Wiem oczywiście, że w basach akordeonu takich akordów nie ma. Gramy zatem akord "zwykły"
a ta seksta. lub septyma albo jest akurat w melodii, albo ewentualnie można ją dodać w prawej ręce.

I jeszcze jedna rzecz, którą przeoczyłem w głównym tekście : w miejsce akordu dominantowego,
zwłaszcza septymowego, często lepiej "pasuje", bo łagodniej brzmi, trójdźwięk zwiększony
(z podwyższoną kwintą), czyli n.p. zamiast C7 dajemy C+ (w akordeonie też go nie ma, więc w basie
gramy tylko prymę akordu a podwyższoną kwintę gramy w prawej ręce).

 
Tytuł: Odp: Podkładanie akordów pod melodie
Wiadomość wysłana przez: W.Królikowski w 11 Wrzesień 2015, 21:33
Głównym wskaźnikiem kolejności akordów jest przebieg melodii - wykład tu niewiele pomoże - proszę
lepiej popatrzeć na kilkanaście opracowań różnych melodii, widać tam jak na dłoni co i jak.

Proszę nie wpadać w kompleksy, bo z harmonią jest podobnie jak utworem trudnym technicznie :
trzeba go powtarzać aż do doskonałości - jak się przegra, przeanalizuje, setki różnych melodii,
to sharmonizowanie czegoś nowego idzie łatwiej.

Tytuł: Odp: Podkładanie akordów pod melodie
Wiadomość wysłana przez: aszeluk w 25 Listopad 2017, 19:54
Bardzo proszę o skorygowanie jeśli jestem w błędzie...

Bazując na teorii budowania akordów dostępnych w basach akordeonu

np. w tonacji Cdur:
- na 1 st. C+E+G otrzymujemy akord durowy -c
- na 2 st. D+F+A                     akord molowy -dm
- na 3 st. E+G+H                     akord molowy -em
- na 4 st. F+A+C                     akord durowy -f
- na 5 st. G+H+D                    akord durowy -g a także:
              G+H+D+F                akord septymowy -g7
- na 6 st. A+C+E                     akord molowy -am

w tonacji np Amoll naturalnej:
- na 1 st. A+C+E                     akord molowy -am
- na 3 st. C+E+G                     akord durowy -c
- na 4 st. D+F+A                     akord molowy -dm
- na 5 st. E+G+H                     akord molowy -em
- na 6 st. F+A+C                     akord durowy -f
- na 7 st. G+H+D                    akord durowy -g a także
               G+H+D+F                akord septymowy -g7

a w tonacji Amoll harmonicznej:
- na 1 st. A+C+E                     akord molowy -am
- na 4 st. D+F+A                     akord molowy -fm
- na 5 st. E+Gis+H                  akord durowy -e a także
              E+Gis+H+D              akord septymowy -e7   
- na 6 st. F+A+C                     akord durowy -f
- na 7 st. Gis+H+D+F              akord septymowy zmniejszony -gis7zm

UWAGA na 7st. w tonacji Cdur jak i na 2 st. w tonacjach Amoll (naturalnej i harmonicznej) zbudowany akord H+D+F to trójdźwięk zmniejszony i w basach akordeonu niedostępny. Natomiast na 3 st. w tonacji Amoll harmonicznej  stworzony akord C+E+Gis to trójdźwięk zwiększony także w basach akordeonu nie istniejący (w takiej formie w jakiej są akordy durowe, molowe...)


A teraz mój problem. Podkładając akordy pod linię melodyczną w jakiejś konkretnej tonacji i w jakimś konkretnym takcie, moim zdaniem, bierzemy pod uwagę:

1. nuty przypadające na akcentowaną część taktu i dobieramy bas pojedynczy, który jest konsonansem
    doskonałym (pryma lub kwinta czysta)  ew. niedoskonałym (tercje lub seksty)

2. nuty przypadające na pozostałą część taktu i dobieramy akord powiązany triadą harmoniczną z basem
   pojedynczym tak by jak najwięcej nut tej części taktu było zawarte w akordzie korzystając z wyżej zbudowanych akordów na poszczególnych stopniach tonacji utworu

3. z lektury postów p. Królikowskiego powyżej pokrewnymi akordami dobranego w pkcie 2 są akordy durowe i molowe odległe od tegoż o tercję małą lub wielką zarówno w górę jak i w dół.

Czy mam rację?
Tytuł: Odp: Podkładanie akordów pod melodie
Wiadomość wysłana przez: Lajkonix w 26 Listopad 2017, 09:52
Kolego Aszeluk,
z twojego postu wynika, że chcesz dobierać akord do każdego dźwięku w takcie. Czy dobrze rozumiem?
Tytuł: Odp: Podkładanie akordów pod melodie
Wiadomość wysłana przez: SamMuz w 26 Listopad 2017, 13:29
Ale gama moll naturalna grana jest w górę z podwyższeniem na 6 i 7 stopniu, a w dół są one skasowane.
Co w przypadku tonacji Amoll z akordem Fis i Gis?
Tytuł: Odp: Podkładanie akordów pod melodie
Wiadomość wysłana przez: Marcel w 26 Listopad 2017, 14:29
Przy okazji przypomnę inny ciekawy temat, założony przez midimariusza:

Może kogoś zainteresować również wątek:
Tytuł: Odp: Podkładanie akordów pod melodie
Wiadomość wysłana przez: aszeluk w 26 Listopad 2017, 20:04
Kolego Aszeluk, z twojego postu wynika, że chcesz dobierać akord do każdego dźwięku w takcie. Czy dobrze rozumiem?
Nie do każdego dźwięku w takcie, ale do taktu jako całości. Pkt 1. to akcentowana część taktu, a pkt 2. to pozostała część taktu.


Ale gama moll naturalna grana jest w górę z podwyższeniem na 6 i 7 stopniu, a w dół są one skasowane.
Co w przypadku tonacji Amoll z akordem Fis i Gis?
Gama o której pisze SamMuz to gama molowa melodyczna. Molowa naturalna nie ma podwyższeń  na 7 st zarówno w górę jak i w dół. Molowa harmoniczna ma zaś podwyższenia na 7 st. zarówno w górę jak i w dól. Możemy także spotkać gamę molową stosowaną przez J.S.Bacha z podwyższeniami w górę i w dól na 6 i 7 st. a także gamę durową neapolitańską z obniżeniami na 6 st. w górę i w dół i kilka jeszcze rodzajów gam
Tytuł: Odp: Podkładanie akordów pod melodie
Wiadomość wysłana przez: Leszek w 26 Listopad 2017, 21:09
Ciekawy wątek. Aszeluk jestem pod wrażeniem Twojej wiedzy [brawo] Może i dla mnie nie jest za późno liznąć trochę teorii ;)
Tytuł: Odp: Podkładanie akordów pod melodie
Wiadomość wysłana przez: aszeluk w 27 Listopad 2017, 09:48
Dziękuję, Leszku. Nadmieniam, że ta moja wiedza jest całkiem świeżej daty, chociaż sam 2 tyg temu skończyłem 68 lat. A zatem jednak można. Chętnie zaś będę się nią dzielił na Forum także z tego powodu, że sam korzystam z tej kopalni wiedzy. Na początek chciałem polecić: 
                   http://www.music4vip.eu/pl/music_theory_book/pl/7
jako poręczne kompendium wiedzy o teorii muzyki, które można sobie wydrukować
Tytuł: Odp: Podkładanie akordów pod melodie
Wiadomość wysłana przez: Lajkonix w 27 Listopad 2017, 17:40
Ciągle nie za bardzo wiem o co chodzi Aszelukowi...
Staram się domyśleć, że chce samemu podpisać basy pod zapisaną linię melodyczną. Do tego chce użyć pewnych zasad harmonicznych.

Sztywne stosowanie przedstawionych przez Aszelika zasad może czasem zawodzić. Proszę zajrzeć do pierwszego taktu po przedtakcie tutaj:

http://www.philippebredif.fr/une_valse_musette_partition.pdf

(nutki udostępniane free przez kompozytora).

Sprawa jest prosta. W takcie jest tylko jedna nuta H. Rozpoczyna się zatem w mocnej części taktu. Tonacja c-dur. Wypadałoby zbudować akord na 7-mym stopniu gamy c-dur...?   A kompozytor chce C7+ (w basach C-dur) i mu to brzmi (nawet po francusku):

https://www.youtube.com/watch?v=jK4FdKnyoi4

Czego ja tutaj nie rozumiem?
Może na 7-mym stopniu gamy jest zakaz budowania akordu? To dlaczego na 2-gim stopniu gamy takiego zakazu nie ma?

Sam nie wiem....
Tytuł: Odp: Podkładanie akordów pod melodie
Wiadomość wysłana przez: aszeluk w 27 Listopad 2017, 20:14
Moim zdaniem, autor ma prawo stosować swoje reguły. Nawet Chopinowi niektórzy dozgonni krytycy zarzucali łamanie kanonów muzycznych i na szczęście został przy swoim i to On miał rację.
W tym konkretnym przypadku stosując się do wskazań p. Królikowskiego (szkoda, że nie możemy już skorzystać z jego wiedzy) ponieważ nie można skorzystać z akordu opartego na 7 st gamy Cdur tylko dlatego, że nie ma go w basach akordeonu jako bas pojedynczy mógłby  być H oraz pokrewny akord do teoretycznego hzm (H+D+F) np em odległy o kwintę czystą w dół i zawierający w sobie dźwięk H lub wykorzystać inne akordy pokrewne. P. Królikowski naliczył conajmniej 11 akordów do wykorzystania. Cytuję jego  słowa zawarte powyżej w pierwszym poście tego wątku:
Innymi  słowy, nie  popełnimy  błędu  jeśli  kolejne  akordy  będą  odległe  od  siebie  o  kwartę, kwintę, tercję  małą, lub  wielką, zarówno  w  górę,  jak  i  w  dół.
Tytuł: Odp: Podkładanie akordów pod melodie
Wiadomość wysłana przez: Marcel w 27 Listopad 2017, 20:22
Dodam, że sposób podany przez aszeluka, jest metodą często pojawiającą się w angielskojęzycznych materiałach. Oczywiście jest to duże uproszczenie. Zasad harmonii przecież nie sposób zawrzeć w 3 krokach. Czasem będzie to działać lepiej (szczególnie w przypadku prostych melodii), a czasem gorzej, to już musi ocenić ucho. Niemniej jednak może to być punkt startowy.

Do wspomnianych przez aszeluka kroków, warto byłoby dodać jeszcze, że:
pierwszy akord i ostatni często jest toniką...
Tytuł: Odp: Podkładanie akordów pod melodie
Wiadomość wysłana przez: midimariusz w 27 Listopad 2017, 20:32
aszeluk - z grubsza jest dobrze to co napisałeś

Kilka uzupełnień:

- podkładasz akordy pod melodię pod metrum a nie pod wartości nuty. Jako przykład zobacz sobie koledę Przybieżeli do Betlejem, jak by to wyglądało jakbyś co każdą nutę zmieniał akordy?  ...  no głupio...

- można używać akordy zmniejszony, zwiększony lub każdy inny. Na przykład chcesz użyć h-zmniejszony, to grasz w bacie sam dźwiek H, a w prawej ręce d i f (zakładam ze dźwięk f jest w melodii), zwiększony np C zw to grasz w basie C a w prawej ręce e i gis. i po zawodach. Nie przejmuj się ze w basie nie ma wszystkich akordów świata bo akordeony musiały by mieć z 1000 basów a te najlepsze to z 20 000 akordów i ważył by taki instrument z pół tony.

- pamiętaj NIDGY nie wolno dublować tercji akordu. Zwykle jest układ 4-głosowy więc jakiś dźwięk trzeba lub można podwoić. Ja staram się unikać podwajania. Lepiej zagrać układ trzech dźwięków razem z basem niż kombinować jak koń  pod górę, że musi być koniecznie cztery dźwięki, bo tak mają w rozpisce wszystkie chóry świata. Trzy dżwięki teź brzmią ładnie.

- przy przejściach z jednego akordu na drugi nie WOLNO STOSOWAĆ PRZEJŚĆ - równoległych oktaw, kwint, kwart i prym. Wolno stosować równoległe tercje, seksty oraz septymy. Jak masz układ tylko trzech dźwięków to się to bardzo upraszcza, bo nie ma aż tylu dźwięków do ogarnięcia.

- stąd wniosek, ze granie na basach + akordach w basie jest dużo prostsze niż harmonizacja w prawej ręce. Jest za to ograniczone do systemu Dur-moll i tyle.




Wszystko jest opisane w Zasadach Harmonii

- "Podstawy harmonii funkcyjnej" - Targosz Jacek
- "Nauka harmonii" - Wesołowski

Ja uczyłem się z
- "Harmonia. Zbiór zadań i przykładów" - Sikorski Kazimierz
przez 4 lata.
Tytuł: Odp: Podkładanie akordów pod melodie
Wiadomość wysłana przez: Lajkonix w 27 Listopad 2017, 20:36
No ok. Skoro autorytet Chopina został przywołany na dowód poprawności metody Aszeluka, to nie mogę mieć najmniejszych zastrzeżeń.
Proponuję Aszelukowi nagrać tego walczyka Une valse Musette we własnej harmonizacji z akordem H-D-F w pierwszym takcie po przedtakcie. (Hzm lub Emol czy inny zbliżony). Bez sarkazmu, jestem ciekaw brzmienia. Choćby pierwsze cztery takty, tam kompozytor ciągnie akord C-dur z małymi dodatkami.

Dodam tylko, że jeśli akordu nie ma w basach, to nie znaczy że nie ma go w akordeonie. One wszystkie są.

Co do zakończenia toniką, to oczywiście, nie mam zastrzeżeń (w ogólności).

Midimariusz - zgoda. Nowej teorii harmonii raczej nie da się wymyślić. :)
Tytuł: Odp: Podkładanie akordów pod melodie
Wiadomość wysłana przez: aszeluk w 27 Listopad 2017, 21:27
Przepraszam, autorytet Chopina postawiłem za tym, że autor (Brediff) ma prawo do swoich reguł a nie do obrony poprawności mojej jakoby metody. Ja po prostu staram się przyswoić na podstawie różnych dostępnych mi publikacji na Forum i poza zasady podkładania akordów. Dlatego pytałem czy moje dociekania nie prowadzą mnie na manowce. Ciągle dociekam i jestem otwarty na informacje od Forumowiczów. Dziękuję za linki do publikacji w tym temacie


Stukrotne dzięki midimariusz. Wziąłem do serca te przestrogi. Notabene nigdy nie sugerowałem  podkładania akordów do każdej nuty w takcie (byłoby to szaleństwo gdyby w takcie znalazło się kilka szesnastek lub trzydziestodwójek). Nigdy też nie twierdziłem, że na basach podstawowych i tercjowych nie można zagrać i to nie tylko trójdźwięków zmniejszonych/zwiększonych. Po prostu zaznaczyłem, że nie ma ich w basach akordeonu w takiej formie w jakiej są akordy durowe, molowe.... Mam ogromną prośbę, byś rozwinął trzeci i czwarty wątek z Twoich cennych uzupełnień
Tytuł: Odp: Podkładanie akordów pod melodie
Wiadomość wysłana przez: Leszek w 27 Listopad 2017, 22:44
Na początek chciałem polecić: 
                   http://www.music4vip.eu/pl/music_theory_book/pl/7
jako poręczne kompendium wiedzy o teorii muzyki, które można sobie wydrukować

Dziękuję za wskazówki i pozdrawiam :) [piwo]
Tytuł: Odp: Podkładanie akordów pod melodie
Wiadomość wysłana przez: Marcel w 28 Listopad 2017, 13:35
Czytając posty Lajkonixa w tym temacie, widzę, że jest potrzebne wyjaśnienie, czego dotyczy cały ten wątek, posty śp. Pana Włodka i posty aszeluka.

Ten wątek to nie jest próba zastąpienia grubych książek poświęconych teorii harmonii (coś takiego nie miałoby sensu). Jest to próba zebrania skrótów, które osoba nieznająca dobrze teorii muzyki, może spróbować wykorzystać, aby samodzielnie dodać do melodii akordy, które nie będą z nią kolidować. Nie jest to jedyny słuszny sposób. Jak wiadomo, skróty szybciej mogą doprowadzić do celu, ale dzieje się tak ponieważ pomijają wiele rzeczy i dlatego czasem mogą nie być najlepszym rozwiązaniem lub prowadzić na manowce.

Podawanie jakichś przykładów, które mają pokazać, że metoda śp. Pana Włodka, czy aszeluka, nie działa - nie ma sensu, bo takich przykładów z pewnością jest bardzo dużo, ale przykładów w których sposób zadziała, jest nie mniej...

Korzystając ze wszelkich tego typu skrótów, trzeba słuchem ocenić, czy coś zadziałało, czy nie.

Jeżeli ktoś poza uszczypliwościami, nie ma do dodania żadnych konkretnych wskazówek, które mogłyby być komuś pomocne przy podkładaniu akordów pod melodię, to bardzo proszę o niedodawanie żadnych treści w tym temacie.



Teraz, gdy wątek został ponownie przypomniany i gdy przeczytałem wstęp napisany przez Pana Włodka

Zanim ukaże się pełny tekst tego tematu, proponuje skróconą jego wersję, czyli same porady i reguły
bez omawiania przykładów harmonizacji konkretnych utworów.

zacząłem przeglądać moją korespondencję z Panem Włodkiem i znalazłem przykład podany przez Pana Włodka, który miał zostać dołączony do tego tematu, jako uzupełnienie. Niedługo zostanie dodany. Mam nadzieję, że będzie pomocny osobom zainteresowanym wątkiem.
Tytuł: Odp: Podkładanie akordów pod melodie
Wiadomość wysłana przez: Krystyn w 28 Listopad 2017, 14:25
midimariusz
To , o czym piszesz, to harmonizacja melodii danej w sopranie, a nie podkładanie akompaniamentu.
Ma to zastosowanie jedynie w organowej muzyce kościelnej i dawnych utworach chóralnych, bo obecnych już nie.
Według teorii  p.Sikorskiego uczymy harmonii już chyba tylko my - w Polsce. Nie znajduje zastosowania ani w muzyce rozrywkowej , ani nawet w klasycznej ( jest mnóstwo przykładów na używanie kwint i oktaw równoległych oraz zdwajania tercji nawet w muzyce chóralnej.
Jeśli chodzi o rozrywkę , najlepiej - jak radził Pan Królikowski - przeanalizować utwory już opracowane.
A najważniejszy jest słuch. Do prostych utworów można prosto podłożyć akordy na bazie kadencji i akordów opartych na poszczególnych stopniach skali . W bardziej skomplikowanych  - lepiej skorzystać z gotowych opracowań.
Obecnie w harmonii obowiązuje jedynie wyobraźnia aranżera i to, czy dane opracowanie mieści się w estetyce muzycznej odbiorcy...
Pozdrawiam.
Tytuł: Odp: Podkładanie akordów pod melodie
Wiadomość wysłana przez: Lajkonix w 28 Listopad 2017, 16:54
Czytając posty Lajkonixa w tym temacie, widzę, że jest potrzebne wyjaśnienie, czego dotyczy cały ten wątek, posty śp. Pana Włodka i posty aszeluka.

Drogi Marcelu, nie wiem dlaczego wysnułeś wniosek z moich postów, że nie rozumiem czego dotyczy cały ten wątek i posty ś.p. Pana Włodka. Ja nie zrozumiałem jedynie postu Aszeluka. Dlatego zapytałem. Na początku nawet pomyślałem, że Aszeluk uczy się basować, albo akompaniować prawą ręką do melodii. I tak naprawdę do chwili obecnej nie wiem o co w tym poście chodziło. Nic na to nie poradzę.

Podawanie jakichś przykładów, które mają pokazać, że metoda śp. Pana Włodka, czy Aszeluka, nie działa - nie ma sensu, bo takich przykładów z pewnością jest bardzo dużo, ale przykładów w których sposób zadziała, jest nie mniej...

Nie ilustrowałem ś.p. Pana Włodka. Napisał jasno i przejrzyście o sekwencji akordów. U Aszeluka nie zrozumiałem dlaczego dla dźwięku przypadającego na mocną część taktu budujemy akord oparty na tym dźwięku. Tę wątpliwość zilustrowałem. Chyba nie obraziłem tym Aszeluka.


Jeżeli ktoś poza uszczypliwościami, nie ma do dodania żadnych konkretnych wskazówek, które mogłyby być komuś pomocne przy podkładaniu akordów pod melodię, to bardzo proszę o niedodawanie żadnych treści w tym temacie.

Ale czy dobrze rozumiem, że nie wolno dodawać żadnych treści w tym temacie jeśli nie ma się do dodania żadnych konkretnych wskazówek, które mogłyby być komuś pomocne przy podkładaniu akordów pod melodię? A pytania i wątpliwości... ? Czy one wnoszą coś? A problemy, które zgłosił Aszeluk?

Po co wspominasz o "uszczypliwościach", zanim nie zapytasz o intencje autora? Przestałeś mnie lubić, czy jak?
Tytuł: Odp: Podkładanie akordów pod melodie
Wiadomość wysłana przez: Marcel w 28 Listopad 2017, 17:10
Po co wspominasz o "uszczypliwościach", zanim nie zapytasz o intencje autora? Przestałeś mnie lubić, czy jak?

To nie jest dział "Humor", więc mnie nie rozśmieszaj :) Nie przestałem Cię lubić [piwo]

Odnośnie uszczypliwości, mam wrażenie, że tak mógł poczuć się potraktowany aszeluk, a takie klimaty nie są potrzebne na forum.


Odnośnie zwykle większego znaczenia nut przypadających na akcentowane części taktu, przy doborze akordów - bierze się to stąd, że na te akcentowane części przypadają też zwykle uderzenia akordów. Oprócz mocnych i słabych części taktu, znaczenie dla wagi dźwięków ma też długość trwania dźwięków. Dysonans krótkiego dźwięku z akordem jest mniej odczuwalny, niż dźwięku o dłuższym czasie trwania.
Tytuł: Odp: Podkładanie akordów pod melodie
Wiadomość wysłana przez: Lajkonix w 28 Listopad 2017, 17:29
To może zapytam Aszeluka o co mu chodzi w jego pierwszym poście:
a) o basowanie,
b) o akompaniament prawą ręką,
c) o samodzielne podpisywanie akordów pod prymką,
d) o zrozumienie zasad harmonizacji melodii.
Nie znam się na harmonizacji, choć ze ś.p. Panem Włodkiem udało mi się coś wyskrobać (ku mojej wielkiej satysfakcji). Nie ukrywam, że jestem fanatykiem oryginalnych harmonizacji, które czasem uda mi się spotkać w nutkach, a szczególnie takich na które sam nigdy bym nie wpadł.
Tytuł: Odp: Podkładanie akordów pod melodie
Wiadomość wysłana przez: aszeluk w 28 Listopad 2017, 22:00
Nie chcę by ten wątek zamienił się na wątek o mnie. O co mi chodziło w moim pierwszym w tym wątku poscie. O zrozumienie zasad doboru basów do melodii w najczęściej spotykanej formie tzn np w walcu gdzie na "raz" stosujemy bas pojedynczy na "dwa i "trzy"- akord. O bardziej wyrafinowanej formie gry lewą ręką nie pisałem. Jestem akordeonistą- samoukiem od trzech lat. Zaczynałem od zera wykupując w internecie  filmiki pokazowe z instruktażem gry prawą i lewą ręką oraz zestawem wprawek oraz 45 popularnych prostych utworów. Wtedy nie zastanawiałem się dlaczego takie a nie inne akordy są grane,chociaż wydawało mi się, że lewa ręka przypomina raczej metronom. Ale w 2016 roku w Kościerzynie na I Zjeździe Akordeonistów zaprezentowałem się przed p. Pawłem Nowakiem i innymi uczestnikami grając "W zielonym gaju" korzystając z nut. Oczywiście cały w nerwach. I właśnie p. Paweł wyłuskał kilka błędnych akordów i zaproponował "z czapy" inne, które brzmiały o niebo lepiej.Wtedy zainteresowałem się tym wątkiem o którym teraz mowa.

W pierwszym moim poscie tego wątku nie pisałem, że bas pojedynczy ma być na tym samym stopniu co akordy. Pisałem, że bas pojedynczy ma współgrać z nutami prawej ręki z części akcentowanej taktu; a akordy mają współgrać z im odpowiadającymi nutami w pozostałej części taktu w domyśle mogą być oparte na innym niż bas pojedynczy stopniu tonacji. Przecież napisałem, że w pierwszym takcie walca, zastrzegając, że zdanie kompozytora jest najważniejsze, że można by zagrać w lewej ręce H-em -em zamiast C-c -c, gdy w prawej ręce jest ciągniony przez cały takt dźwięk H.
Tytuł: Odp: Podkładanie akordów pod melodie
Wiadomość wysłana przez: SamMuz w 28 Listopad 2017, 22:06
Osobiście zgadzam się z podejściem KRYSTYN-a i w 100% Go popieram. [piwo]
 Akompaniament akordowy nie musi trzymać się tak blisko melodii aby bezwzględnie powielał jej dźwięki. Są utwory, które "na pierwszy rzut oka " wyglądają dysonansowo - akordy sobie , a dźwięki melodii jakoś obok (np jazz, gdzie występuje mnóstwo dźwięków nieakordowych) ale dopiero w całości wydostaje się ich brzmienie i harmonię.
Pozdrawiam,
Tytuł: Odp: Podkładanie akordów pod melodie
Wiadomość wysłana przez: Marcel w 29 Listopad 2017, 05:56
Przykład podany przez śp. W.Królikowskiego, jako uzupełnienie do wcześniejszych swoich postów w tym temacie.


Popatrzmy na przykład znanej piosenki - "Jak długo na Wawelu".

Podkładnie akordów pod melodię - prosty akompaniament

(https://i.imgur.com/CeBXQrz.jpg)

W tonacji F-dur nuty w pierwszych dwóch taktach należą do akordu F,
w następnych czterech - do C7,
w ostatnich dwóch 1 i 2-wolty - do F.

Występują tu wprawdzie tony nie należące bezpośrednio do akordu, ale nie kolidują z jego brzmieniem (w drugim takcie „g” jest noną akordu F, zaś w szóstym takcie d jest noną akordu C7 i jako takie nie stanowią dysonansu). W drugiej części jest podobnie.

Jak widać, użyto w tym przykładzie tylko akordów z "triady" - F, B, C7.



Wzbogacenie harmonii

Teraz - zależnie od indywidualnego gustu - podkład harmoniczny można wzbogacić (akordy podano w dolnym wierszu).

(https://i.imgur.com/WR9aOLU.jpg)

Skąd akurat takie, a nie inne akordy?

Wykorzystano tu - ale również stosownie do linii melodycznej - tzw. "pokrewieństwo tonacji", a więc i akordów.

Pomijając teoretyczne uzasadnienie, praktyczna reguła jest taka - dla danego akordu pokrewnymi są wszystkie odległe o tercję małą, lub wielką, zarówno w górę, jak i w dół. Nazwijmy to "pokrewieństwem tercjowym" (tylko na użytek tego opracowania, bo nie jest to termin podręcznikowy).

I tak np. dla akordu F pokrewnymi są akordy : D, d, Des, des oraz A, a, As, as.

Łącznie więc, ze wspomnianą triadą (w której mamy stosunek kwarty i kwinty), otrzymujemy zbiór co najmniej 11 akordów do wykorzystania w danym miejscu melodii (co najmniej, bo są jeszcze inne, zaawansowane możliwości, których tutaj nie omówimy).

Innymi słowy, nie popełniamy błędu jeśli kolejne akordy będą odległe od siebie o kwartę, kwintę, tercję małą, lub wielką, zarówno w górę, jak i w dół (wyjątek stanowią tzw. pochody chromatyczne, o których mowa poniżej).


Wróćmy do przykładu
(https://i.imgur.com/WR9aOLU.jpg)

W pierwszej części wszystkie nutki leżą w poszczególnych akordach, kolejne pokrewieństwa to - tercjowe, a potem kwartowe.

W 6-tym takcie mamy nowość, akord "wypełniający" (nie jest to termin podręcznikowy). W amatorskim wykonaniu może być E7 i też równie dobrze brzmi. Dlaczego? Bo jak w prawej ręce zagramy akord e-gis-d, a w basie „c”, to mamy akord C+, natomiast „e” w basie daje akord E7. Analogiczną sytuację mamy w 2-gim takcie drugiej części (profesjonalista pewnie napisałby tam F+ zamiast A7).

W tej części mamy inną nowość - "pochód chromatyczny" akordów w dół F, E, Es, d - jako przejście do akordu odległego o tercję (z F do d). Stosuje się szczególnie jako "wypełnienie pustego taktu", lub wskazuje na to linia melodyczna. Analogicznie - w razie potrzeby stosujemy pochód w górę F, G, Gis, A.

W 7-mym takcie drugiej części niektórzy wykonawcy grają "fis" - wtedy zamiast d zagramy D7.

W ostatnim "pustym" takcie 1-szej wolty tej części akord C7 (albo C+) jest wprowadzeniem do F i przerywa monotonię, natomiast w 2-giej wolcie, kończącej utwór, w przedostatnim takcie można dać F, F, C7 a w ostatnim - oczywiście F.

Przy metrum 3/4 i umiarkowanym, lub szybkim tempie, z oczywistego względu należy unikać stosowania więcej niż jednego akordu w takcie, natomiast przy metrum 4/4 - nie więcej niż dwóch.
Tytuł: Odp: Podkładanie akordów pod melodie
Wiadomość wysłana przez: Marcel w 12 Grudzień 2017, 09:15
Jeżeli ktoś zna angielski, a szuka podstaw podkładania akordów pod melodie, to warto zobaczyć:

Harmonization for Beginners
https://www.youtube.com/watch?v=gPi6Tyyw-Hc

https://www.youtube.com/watch?v=cDuA6RcMDw0



Jeżeli ktoś szuka materiałów dotyczących "wzbogacania harmonii", to warto poszukać materiałów na frazy:
Chord Substitutions - A Tutorial
https://www.youtube.com/watch?v=aKX0cmkWaQM

Reharmonization: How to Reharmonize a Song
https://www.youtube.com/watch?v=hhMCNhfZ8Iw
(w opisie nagrania jest link do załącznika (https://docs.google.com/spreadsheets/d/1SuTuEAg8Lk8S09YJnBpy5UIP-MJZiKXycD7kmsaZW48/edit))

Passing Chords and Approach Chords
https://www.youtube.com/watch?v=e7En25foxgs

How to Turn any Song into a Jazz song - incl. Reharmonization
https://www.youtube.com/watch?v=bkOu4K95DcQ


25 Reharmonizations of a Turnaround
https://www.youtube.com/watch?v=bHj9dkVHvMk&index=6&list=PLWYuNvZPqqcHUFn2Mf5mB7Sr1eeAtjFYz&t=0


http://i.imgur.com/7BSj6rg.png

http://i.imgur.com/rwIC9n9.png

https://drc0fhsrp02et.cloudfront.net/wp-content/uploads/2013/01/cut-out-and-keep-how-chords-work.png


https://lotusmusic.com/lm_chordsub.html
(warto też zobaczyć inne tematy na tej stronie)


http://www.daigleharp.com/Images/Chord_Substitutions.pdf


http://tobyrush.com/theorypages/


http://forum.akordeonowe.pl/basy-akordeonu/poradnik-zlozone-akordy-a-basy-akordeonu/msg39250/#msg39250





Dodano 28.02.2018 r., wydzielony został nowy wątek:
Tytuł: Odp: Podkładanie akordów pod melodie
Wiadomość wysłana przez: twardziel w 12 Grudzień 2017, 16:21
Świetna stronka... [piwo] [akordeon]