Autor Wątek: 08. Pokrewieństwo gam (tonacji)  (Przeczytany 2451 razy)

0 użytkowników i 1 Gość przegląda ten wątek.

Online Marcel

  • Administrator
  • *****
  • Wiadomości: 6009
    • Zobacz profil
08. Pokrewieństwo gam (tonacji)
« dnia: 27 Luty 2015, 19:05 »

< Poprzedni rozdział - Spis treści - Następny rozdział >


Jest to rozdział z "ABC teorii muzyki", którego autorem jest Pan Włodzimierz Królikowski.
Pan Włodzimierz zgodził się na opublikowanie poradnika na naszym forum :)

Jeżeli chcecie coś dodać w tym temacie lub macie jakieś pytania związane
z tematem tego rozdziału to śmiało piszcie posty poniżej.


Pokrewieństwo gam (tonacji)

Pokrewieństwem  określamy  wzajemne  stosunki  zachodzące  między  poszczególnymi  gamami.

Stopień  pokrewieństwa  gam  mierzymy  ilością  dźwięków  wspólnych.

Na  czele  tej  klasyfikacji  stoją  gamy  tego  samego  trybu  (dur-dur, lub moll-moll), których  toniki  są  odlegle  o  kwintę  (w  górę, lub  w  dół). Mówimy, że  gamy  te  pozostają  względem  siebie  w  stosunku  kwintowym.

I  tak  np.  w  stosunku  kwintowym  do  C-dur  pozostają  gamy  G-dur  i  F-dur, które  mają  tylko  1  dźwięk  różny  -  odpowiednio  f - fis  oraz  h - b). Mamy  tu  na  myśli  skalę  dur, lub  moll  naturalną, bo  np.  w  skali  moll  harmonicznej  mamy  3  dźwięki  różne  (zaleca  się  czytelnikowi, aby  osobiście  sprawdził  tę  i  inne  skale, których  tu  nie  wymieniono).

Drugi  rodzaj  pokrewieństwa, mający  kilka  odmian, zachodzi  między  gamami, których  toniki  są  odlegle  o  tercję  wielką, lub  małą. Gamy  te  pozostają  w stosunku  tercjowym. Jednak  w  szczególności, jeśli  druga  z  rozpatrywanych  gam  leży  wyżej, to  mówimy  o  stosunku  mediantowym  (np. C-E, C-e, C-Es, C-es, c-E, c-e, c-Es, c-es  itd.),  jeśli  zaś  niżej  -  o  stosunku  submediantowym  (np. C-As, C-as, C-A, C-a, c-As, c-as, c-A, c-a  itd.). Przy  czym  -  te  dwie  odmiany  pokrewieństwa  zachodzą  również  po  uwzględnieniu  enharmonii, dzięki  której  kwarta  zmniejszona = tercja  wielka  (np. Des-A, es-H  itp.)  oraz  sekunda  zwiększona = tercja  mała  (np.  As-H, Ges-A  itp.).

Następną  odmianę  pokrewieństwa  tercjowego  tworzą  gamy  równolegle  -  np. C-a, F-d  itd. Mówimy  tu  o  stosunku  paralelizmu. Gamy  te  omawiano  w  artykule  "Gamy  -  podstawowe  rodzaje  i  odmiany". Tutaj  dodamy, że  stosunek  paralelizmu  jest  odwracalny, tzn. zachodzi  też  między  gamami  a-C, d-F  itd.

Ostatnim  rodzajem  pokrewieństwa  jest  stosunek  równoimienności, np. C-c, F-f  itd. Łatwo  zauważyć, że  gamy  równoimienne  różnią  się  zawsze  trzema  znakami  przykluczowymi.

Gamy  pozostające  w  stosunku  sekundy  wielkiej, lub  małej  oraz  trytonu  uważa  się  za  niepokrewne.


< Poprzedni rozdział - Spis treści - Następny rozdział >