Autor Wątek: Harmonizacja / reharmonizacja  (Przeczytany 30157 razy)

0 użytkowników i 1 Gość przegląda ten wątek.

Offline aszeluk

  • VIP
  • *****
  • Wiadomości: 113
    • Zobacz profil
  • Skąd: Gdynia
Odp: Harmonizacja / reharmonizacja
« Odpowiedź #135, 01 lut 2020, 00:37 »
Wymieniając się tutaj wiedzą nie chodzi mi z jakieś urazy.
By nie skomplikować jeszcze bardziej tematu podejdę do problemu praktycznie.

1. Teraz wiem jak rozpisujesz akordy, domyślałem się tego o co Ci chodzi, choć "h" z tym rozpisie w pierwszym poscie znaczyłoby, że zamiast o (HDF) piszesz o akordzie (HDFis). 

2. Teraz ja rozpiszę akordy moim sposobem i opiszę dlaczego:

Cdur      c(CEG); dm(DFA); em(EGH); f(FAC); g(GHD); am(ACE); h-(HDF)
Amoll     am(ACE); h-(HDF); c(CEG); dm(DFA); em(EGH); f(FAC); g(GHD)
Amollh     am(ACE); h-(HDF); c+(CEGis); dm(DFA); e(EGisH); f(FAC); gis-(GisHD)

a) by odróżnić basy pojedyncze od basów akordów w akordeonie (o tym już była mowa).

b) dopisek zm jest zarezerwowany dla akordów, które trudno opisać literami a mamy je w zestawie gotowych basów w akordeonie tj. akordów septymowych zmniejszonych skrótowo zwanych akordami zmniejszonymi a dopisek zm upraszcza sprawę zdecydowanie.
Podobnie jest z akordami septymowymi półzmniejszonymi w skrócie akordy półzmniejszone, których nie ma w zestawie gotowych basów w akordeonie a gdzie dopisek pzm upraszcza sprawę.

c) trójdźwięki zmniejszone z dopiskiem "-" i trójdźwięki zwiększone z dopiskiem "+" to także wygodny sposób opisu tych dość często spotykanych akordów, które w dodatku nie mają czysto charakteru ani durowego ani molowego.

d) tym sposobem akordy są opisane niezależnie od tonacji w których występują, bo przecież tonacja to jedynie oprawa, która sprawia, że poszczególne akordy spełniają określone funkcje harmoniczne w danej tonacji.

3. To, że te same akordy pełnią różne funkcje harmoniczne nie ulega wątpliwości; problem dlaczego ich zapisy literowe miałyby się zmieniać w zależności od tonacji.

4. Dlaczego np. akordeonowy akord zmniejszony dzm(DFH) opisywać jako Hzm(HDF) choć to prawda, że to są zamienniki i akord h-((HDF), którego nie ma w basach akordeonu można zamienić dzm(DFH), który jest w basach akordeonu. Który akordeonista zobaczywszy zapis Hzm nie zagra nieprawidłowo hzm(HDAs) a zagra prawidłowy dzm(DFH)?

5. Dlaczego dominanty ze swojej natury są durowe? Uważam, że dominanty oparte na rdzeniach  trójdźwięków zmniejszonych mają bardziej charakter molowy niż durowy, gdyż najważniejszy interwał w akordzie między prymą a tercją to tercja mała charakterystyczna dla trójdźwięków molowych

6. Dlaczego twierdzisz, że septymy w akordach są zawsze małe i tylko można je zwiększać. Podobnie jak sekundy, tercje, seksty septymy są małe i wielkie. Septymy małe można zmniejszać otrzymując septymy zmniejszone. Teoretycznie septymy wielkie można zwiększać otrzymując septymy zwiększone. Przykład:
       Akord septymowy zmniejszony popularnie akord zmniejszony to trójdźwięk zmniejszony z septymą zmniejszoną.
       Akord septymowy półzmniejszony  popularnie akord półzmniejszony to trójdźwięk zmniejszony z septymą małą

Offline faywell

  • *
  • Wiadomości: 10
    • Zobacz profil
Odp: Harmonizacja / reharmonizacja
« Odpowiedź #136, 02 lut 2020, 15:50 »
Ja piszę o harmonii klasycznej, ogólnej. Akordeonistą to jeszcze nie jestem i nie zagłębiałem się dokładnie w układ basowy akordeonu. Moja wiedza o harmonii oparta jest na książce "Harmonia" Kazimierza Sikorskiego. Polega to na prawidłowym budowaniu i łączeniu akordów następujących  po sobie lub linii melodycznych(np. utwory chóralne). Zazwyczaj są to akordy czterodźwiękowe (Sopran, Alt, Tenor, Bas).
 Ty na pewno masz większą wiedzę o akordeonie i podejrzewam, że potrafisz go używać. Ja kiedyś grałem na poziomie szkoły Kulpowicza, miałem bardzo długą przerwę a teraz próbuje znowu.

Ad 1. Rzeczywiście powinno być "Hzm"

Ad 2. Najlepiej jak jest zapis nutowy, ale jeżeli w nutach akordeonowych podpisuje się  tym sposobem i grający na akordeonie to rozumieją to nie ma problemu. Zauważyłem, że to nie koniecznie są oznaczenia akordów bardziej oznaczenia guzików w akordeonie czyli, który guzik mamy nacisnąć. Na klawiaturze basowej  spotkałem właśnie takie oznaczenia.

Ad 3. Np: Trójdźwięk h-d-f na VII stopniu gamy C-dur zapiszemy Hzm, bo ma charakter Dominanty(wystarczy dopisać g i mamy G septymowy), jeżeli ten sam akord zapiszemy w tonacji G-dur na IIIst. to mamy trójdźwięk h-moll ze zmniejszoną kwintą i podpisujemy ten akord z małej litery "hzm".

Ad 4. W klawiaturze basowej akordeonu guzikiem na szóstym rzędzie,"xzm"uruchomiamy trójdźwięk składający się z tercji małej i kwarty zwiększonej. Np: w rzędzie c, c-es-a gdzie es obniża kwartę tworząc tryton. Inaczej patrząc na ten trójdźwięk można powiedzieć, że jest to trójdźwięk a-moll ze zmniejszoną kwintą tylko w przewrocie. Czyli w tonacji C-dur, VIst z kwintą zmniejszoną. Można było by potraktować ten trójdźwięk też jako c-moll ze zmniejszoną septymą małą ale musielibyśmy inaczej go zapisać: c-es-h z podwójnym bemolem. Jest to analiza na podstawie harmonii klasycznej nie układu akordów w basach akordeonu. W akordeonie napisane jest "czm" to naciskamy ten guzik i nie musimy się zastanawiać jakie to dźwięki. W harmonii klasycznej jeżeli napisalibyśmy dzm to były by to dźwięki d-f-as. W akordeonie dzm to dźwięki d-f-h. Nie mogę tego dokładnie sprawdzić na akordeonie bo mam tylko pięć rzędów basów.

Ad 5. Chodzi o Dominantę w triadzie harmonicznej, która jest zwykle durowa w tonacjach durowych i molowych. Np: w Tonacji a-moll, akord E-dur jest Dominantą którą rozwiążemy na akord toniczny. Dominantę molową rzadko się stosuje ale też istnieje.

Ad 6. Powinno być: septymy w akordach najczęściej występują jako septyma mała, którą rozwiążemy sekundą w dół np: na tercję toniki. Istnieje również septyma wielka z którą też możemy zbudować akord.
W podstawowych interwałach sekunda, tercja, seksta i septyma mają nazwę mała lub wielka. Pryma, kwarta, kwinta i oktawa-czysta oraz tryton czyli kwarta zwiększona i kwinta zmniejszona. Naturalnie zwiększona i zmniejszona jest  kwarta i kwinta, ale możemy zwiększać i zmniejszać prawie każdy interwał dodając krzyżyki lub bemole przy nutach.

Nie wiem czy moje odpowiedzi będą zadowalające, ale starałem się odpowiedzieć jak ja to rozumiem i potrafię.
Najlepiej takie tematy poruszać przy spotkaniu [toast].
« Ostatnia zmiana: 02 lut 2020, 17:38 wysłana przez faywell »

Offline aszeluk

  • VIP
  • *****
  • Wiadomości: 113
    • Zobacz profil
  • Skąd: Gdynia
Odp: Harmonizacja / reharmonizacja
« Odpowiedź #137, 03 lut 2020, 12:40 »
Wszystko co napisałeś formalnie jest poprawne. Nie zrozumiałem (wytłuściłem to co jest dla mnie niejasne) jedynie:

Ad 6. Powinno być: septymy w akordach najczęściej występują jako septyma mała, którą rozwiążemy sekundą w dół np: na tercję toniki.

Tylko do czego ta ekwilibrystyka prowadzi (chodzi mi o basową stronę akordeonu abstrahując od klawiatury prawej strony):

W Ad 3 napisałeś, że "jeżeli ten sam akord zapiszemy w tonacji G-dur na III st. to mamy trójdźwięk h-moll ze zmniejszoną kwintą podpisujemy ten akord z małej litery"hzm" ".

Formalnie poprawnie, ale faktycznie ten akord wypada z zestawu akordów związanych z tonacją Gdur i jest ciałem obcym ponieważ:
- przestaje pełnić funkcję dominanty molowej, a staje się dominantą (zawiera tryton) dla zupełnie innych akordów tonicznych: c(CEG) lub fis(FisAisCis).
Dlaczego go traktować jako trójdźwięk h-moll ze zmniejszoną kwintą z zapisem literowym wg Twojej notacji hzm(5b), a nie jako niezależny od tonacji trójdźwięk zmniejszony h-?

Też mógłbym skomplikować z najprostszym trójdźwiękiem np.:c(CEG)

c trójdźwięk durowy pełniący różne funkcje w przeróżnych tonacjach, ale, ale...
w I przewrocie (EGC) staje się nie durowym, a molowym akordem bez kwinty z dodaną sekstą małą em6m(-5).
Mało kto w tym zapisie dopatrzy się banalnego c w I przewrocie

Skomplikowałem - i to jak! Wszystko b. poprawnie (w akordach rozwiniętych często pomija się kwinty ponieważ tworzą harmonię słabą w akordach)
Nadmieniam, że dla jasności przewroty w trójdźwiękach opisuje się literowo np
    I z małą cyferką 6 oznaczającą interwały 3 i 6 kolejnych dźwięków od prymy - I przewrót akordu tonicznego durowego.
    I z małymi cyferkami 6 i nad nią 4 oznaczającą interwały 4 i 6 kolejnych dźwięków od prymy - II przewrót...

Jeszcze o dominantach, które w tonacjach mają rożne charaktery; np. w Cdur:

    g(GHD) ; g7(GHDF) i adiatoniczny des7(DesFAsH) - o charakterze durowym
    em(EGH) - o charakterze molowym
    h-(HDF) i adiatoniczne z rodziny zawierającej tryton (FH): hzm(HDFAs); dzm(DFAsH); fzm(FAsHD); i aszm(AsHDF) - nie posiadające absolutnie charakteru durowego ani (już nie absolutnie) charakteru molowego i bliżej im do akordów molowych (quasimolowe).

Problem w grze akordeonowej jest w tym, że w linii basowej mamy ograniczone możliwości w dobieraniu akordów i nie trzeba mieć biegłości w czytaniu nut z kluczem basowym, jeśli małym wysiłkiem przedtem opiszemy akordy prostym nie wprowadzającym w błąd sposobem. Ja korzystam z tego sposobu.
                                                                                                            Pozdrawiam.

       
« Ostatnia zmiana: 03 lut 2020, 13:38 wysłana przez aszeluk »

Offline faywell

  • *
  • Wiadomości: 10
    • Zobacz profil
Odp: Harmonizacja / reharmonizacja
« Odpowiedź #138, 03 lut 2020, 21:47 »
Jeszcze raz powtarzam, że ja piszę o harmonii jako nauce o budowaniu i łączeniu akordów. Nie o basach akordeonu. https://pl.wikipedia.org/wiki/Harmonia_(muzyka)

 Z septym najczęściej w harmonizacji utworów występuje septyma mała jako dominanta septymowa. Możemy przeanalizować obojętnie jaki utwór zharmonizowany czy nawet nuty piosenki z podpisanymi funkcjami (akordami) i najczęściej jeżeli jest septyma do mała i to w Dominancie.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Akord_poboczny
Trójdźwięk h-d-f według harmonii jako nauki nie na akordeonowych basach, w tonacji C-dur jest naturalnym trójdźwiękiem Hzm. Z jego trzech dźwięków, dwa, h-d są wspólne z dominantą gdzie "h" jest tercją  a "d"kwintą dominanty.

W tonacji G-dur na trzecim stopniu jest akord h-moll (h-d-fis) i ma dwa dźwięki wspólne z toniką (h-d) może być nazwany toniką trzeciego stopnia. Jeżeli postawimy kasownik przy fis,(nie zmieni się jego położenie na pięciolinii) będzie to ten sam trójdźwięk zmniejszony(h-d-f) ale w tonacji G-dur nie będzie dominantą siódmego stopnia tylko toniką szóstego ze zmniejszoną kwintą.

W tonacji D-dur będzie ten trójdźwięk subdominantą szóstego stopnia ze zmniejszoną kwintą.

Trójdźwięk h-d-f( w przewrocie d-f-h) może występować jako trójdźwięk d-moll z dodaną sekstą zamiast kwinty, moze występować jako B-dur ze zwiększoną prymą. Itd..
 
Każdy akord w różnych tonacjach pełni różną rolę, znajomość tego przydaje się przy modulacji.

Trójdźwięk jest to najprostszy akord o budowie tercjowej, składający się z trzech dźwięków nazywanych: prymą (podstawa akordu), tercją i kwintą. Pryma akordu decyduje o jego nazwie. Tercja i kwinta akordu decydują o jego trybie (molowy, durowy, zmniejszony lub zwiększony). Dźwięki wchodzące w skład trójdźwięku nazywa się składnikami trójdźwięku.

Każdy trójdźwięk posiada trzy postacie:
  • zasadnicza (z prymą w najniższym głosie)
  • pierwszy przewrót (z tercją w najniższym głosie, zwany akordem sekstowym),
  • drugi przewrót (z kwintą w najniższym głosie, zwany akordem kwartsekstowym).
Chcąc te trójdźwięki oznaczyć, piszemy cyferki po prawej stronie nuty (przy prymie-1, tercji-3, kwincie-5)
Jeżeli na dole tego trójdźwięki jest np: nuta "3" to znaczy że trójdźwięk jest w pierwszym przewrocie itd.

Dominantą zawsze jest akord zbudowany na piątym stopniu gamy. Na innych stopniach gamy możemy budować trójdźwięki które są dominantami III st. i VIIst. Można powiedzieć że te akordy są tylko pochodne od dominant. Dlatego akord Des-dur w tonacji C-dur nie może być dominantą. jest za to subdominantą IIst z obniżoną prymą i kwintą, nazywany jest akordem neapolitańskim. Jeżeli dodamy septymę mamy akord neapolitański z septymą (des-f-as-ces). Akord des-f-as-h błędnie napisany bo w tonacji Des-dur nie ma "h" tylko "ces". Tonacja Cis-dur jest brzmieniowo taka sama jak Des-dur  i tam jest "h".
https://pl.wikipedia.org/wiki/Dominanta_(muzyka)


W akordeonie basy pojedyncze możemy używać jako podstawę akordu (zazwyczaj pryma), pozostałe trzy dźwięki akordu gramy prawą ręką i mamy pełne brzmienie harmoniczne i tworzyć akordy jakie nam się podoba. Prawą ręką możemy grać tylko jeden głos (melodię), wtedy basy akordowe tworzą nam harmonię czyli podkład melodii. Wtedy jesteśmy ograniczeni możliwością jaką daje klawiatura basowa.
« Ostatnia zmiana: 04 lut 2020, 08:36 wysłana przez faywell »

Offline SamMuz

  • ****
  • Wiadomości: 462
    • Zobacz profil
  • Skąd: Warszawa
Odp: Harmonizacja / reharmonizacja
« Odpowiedź #139, 04 lut 2020, 11:13 »
Nigdy nie spotkałem się z pojęciem dominanty mollowej, ale z pewnością moja wiedza w temacie harmonii jest bardzo ograniczona. Dla mnie dominanta jest zawsze durowa - w każdym trybie. Istotą dominanty jest jej tercja, która jest tzw. dźwiękiem prowadzącym i rozwiązuje się zawsze na tonikę (w praktyce bywa różnie) W tonacji C dźwiękiem prowadzącym jest "h" i jest to jednocześnie tercje (wielka) dominanty.
W tonacji a (moll) dźwięk prowadzący uzyskuje się "sztucznie" przez podwyższenie 7 stopnia gamy czyli dźwięku "g" na "gis" właśnie po to, aby uzyskać dźwięk prowadzący do toniki. Tutaj dominantą jest akord E (dur)

Offline aszeluk

  • VIP
  • *****
  • Wiadomości: 113
    • Zobacz profil
  • Skąd: Gdynia
Odp: Harmonizacja / reharmonizacja
« Odpowiedź #140, 04 lut 2020, 12:25 »
Jest dominanta molowa jak najbardziej np. w tonacji Cdur i Amoll - trójdźwięk em(EGH) - bo posiadając dźwięk prowadzący H dążący do rozwiązania się na C tzn by trójdźwięk przybrał formę (EGC), który całkowicie pokrywa się z toniką c(CEG) i ma dwie nuty wspólne z toniką am(ACE).
O tym jest wątek Tonika (T), subdominanta (S), dominanta (D) - wyjaśnienia skąd są i dlaczego.

Z tychże powodów - moim zdaniem - em nie jest akordem tonicznym w tonacji Cdur a wyłącznie dominantowym. Akord toniczny jest akordem b. stabilnym i nie może zawierać dźwięków niestabilnych, w tym wypadku mocno niestabilnego H.

Stąd w przykładzie faywella jeśli w tonacji Gdur pojawi się zamiast hm(HDFis) akord h-(HDF) nie może on pełnić funkcji toniki w tonacji Gdur z powodu b. niestabilnego trytonu HF ani funkcji dominanty-  zniknął dźwięk prowadzący Fis. Jest ciałem obcym.
Może on pełnić funkcję dominanty w tonacji Cdur lub Amoll tzn. może pełnić rolę przekaźnika w przejściu z tonacji Gdur do tonacji Cdur lub Amoll by pozostać w niej na dłużej lub z powrotem wrócić do Gdur. Kasownik przy Fis jakoby to tylko potwierdza.
« Ostatnia zmiana: 04 lut 2020, 13:01 wysłana przez aszeluk »

Offline faywell

  • *
  • Wiadomości: 10
    • Zobacz profil
Odp: Harmonizacja / reharmonizacja
« Odpowiedź #141, 04 lut 2020, 13:12 »
Akord e-moll w tonacji C-dur może pełnić funkcję dominanty IIIst. Ma dwa wspólne dźwięki z dominantą (g-h). Może również pełnić funkcję toniki IIIst. bo ma też dwa wspólne dźwięki (e-g). Którą funkcję zastosujemy, uzależnione jest od akordu następnego. Np: Jeżeli ten następny będzie akord subdominanty musimy podpisać poprzedzający, e-moll jako tonika IIIst. 
Jeszce raz przeczytaj linka. https://pl.wikipedia.org/wiki/Dominanta_(muzyka)
Są oczywiście dominanty wtrącone, ale o tym można poczytać w internecie, nie ma co tutaj robić wykładów.


W tonacji C dźwiękiem prowadzącym jest "h" i jest to jednocześnie tercje (wielka) dominanty.
W tonacji a (moll) dźwięk prowadzący uzyskuje się "sztucznie" przez podwyższenie 7 stopnia gamy czyli dźwięku "g" na "gis" właśnie po to, aby uzyskać dźwięk prowadzący do toniki. Tutaj dominantą jest akord E (dur)

W tonacjach molowych dominanta jest durowa dlatego, że ma tutaj zastosowanie moll harmoniczna gdzie naturalnie podwyższony jest 7 stopień, nie sztucznie.
« Ostatnia zmiana: 04 lut 2020, 13:29 wysłana przez faywell »

Offline Marcel

  • Administrator
  • *****
  • Wiadomości: 6921
    • Zobacz profil
Odp: Harmonizacja / reharmonizacja
« Odpowiedź #142, 13 lip 2020, 08:43 »
Ciekawy materiał, pokazujący różne możliwości harmonizacji nuty melodii z dowolnym basem

https://www.brltheory.com/resources/interval-reharmonization-chart/

Offline Marcel

  • Administrator
  • *****
  • Wiadomości: 6921
    • Zobacz profil
Odp: Harmonizacja / reharmonizacja
« Odpowiedź #143, 23 lip 2020, 10:17 »
Tonicisation (zboczenie modulacyjne) polega na chwilowym ustanowieniu w danej tonacji innego centrum tonalnego, czyli jest to taka "chwilowa mini modulacja". Każdy akord występujący naturalnie w danej tonacji może chwilowo funkcjonować jako tonika, dzięki czemu można rozszerzyć paletę akordów dostępnych w danej tonacji.

https://i.imgur.com/x4Kthlx.png
Harmonizacja / reharmonizacja


http://natyelverton.com/wp-content/uploads/2016/10/Chords-Derived-From-Scales.pdf

Offline Marcel

  • Administrator
  • *****
  • Wiadomości: 6921
    • Zobacz profil
Odp: Harmonizacja / reharmonizacja
« Odpowiedź #144, 27 lip 2020, 15:42 »
Na 38 stronie skryptu "Steps to The Real Book" (James Levy) znajduje się ciekawe zestawienie 5 grup funkcji akordów według prof. Stevena Strunka i Berklee College of Music:

https://i.imgur.com/8oxWxWi.jpg
Harmonizacja / reharmonizacja



to samo zestawienie z innego opracowania - Ron Porter

https://i.imgur.com/m5h5yFp.jpg
Harmonizacja / reharmonizacja

Offline Marcel

  • Administrator
  • *****
  • Wiadomości: 6921
    • Zobacz profil
Odp: Harmonizacja / reharmonizacja
« Odpowiedź #145, 30 sie 2020, 21:44 »
Jens Larsen - Make Your Chord Progressions More Interesting

https://youtu.be/RGfmYLirg1I