Autor Wątek: Ujazzowienie i reharmonizacja  (Przeczytany 2593 razy)

0 użytkowników i 1 Gość przegląda ten wątek.

Offline Lajkonix

  • Konto usunięte z uwagi na naruszenia regulaminu
  • *
  • Wiadomości: 2929
    • Zobacz profil
Ujazzowienie i reharmonizacja
« dnia: 04 Marzec 2018, 20:55 »
Rzuciłem hasło przetłumaczenia i oto efekt.
Oryginalny tekst jest pod linkiem:  http://www.thejazzpianosite.com/jazz-piano-lessons/jazz-reharmonization/turn-song-jazz-song/

Tekst ten stanowi niejako wstęp autora do lekcji nt. reharmonizacji. Warto od tego tekstu zacząć, żeby przekonać się jakie jest miejsce reharmonizacji w procesie pracy nad utworem.
Starałem się przetłumaczyć jak najwierniej. Jednak proszę kolegów znających angielski i kolegów znających teorię harmonii o wszelkie uwagi w celu weryfikacji tekstu. Jeśli siły pozwolą, to przetłumaczę kolejną lekcję.

Tłumaczenie poniżej:

Jak nadać utworowi jazzowego charakteru - „Ujazzowienie”
W niniejszej lekcji i poniższym video, zapoznamy się ze sposobem przekształcenia dowolny utworu w utwór jazzowy przy zastosowaniu kilku technik, w tym Reharmonizacji (także w liczbie mnogiej).
 
Wiele koncepcji, które poznaliśmy w poprzednich lekacjach można zastosować do dowolnego utworu w celu nadania mu „jazzowego” brzmienia. Na przykład, można wziąć dowolny stary utwór i zastosować następujące techniki:
•   Grać akordy septymowe (7th Chords),
•   Rozszerzyć akordy (grać akordy nonowe 9th i tercdecymowe 13th),
•   Alterować akordy,
•   Dodać Akordy Przejściowe,
•   Wybierać odpowiednią Jazzową budowę akordów,
•   Ozdobić melodię (poprzez dodanie prostych improwizacji i kilku ozdobników),
•   Reharmonizacja (omówiona  poniżej),
Zastosowanie każdej z tych technik pozwala „ujazzowić” utwór i każda prowadzi do różnych poziomów „ujazzowienia”. Od prostego jazzu (użycie akordów septymowych) do wyjątkowo jazzowych (reharmonizacja). Ale poprzez zastosowanie i łączenie powyższych technik można przekształcić dosłownie każdy utwór czy to w stylu pop, klasyczny, ludowy czy dowolny inny, w utwór jazzowy (lub przynajmniej brzmiący jazzowo).

Reharmonizacja (lub jak przekształcić dowolny utwór w utwór jazzowy)

Reharmonizacja jest w zasadzie wymyślnym wyrazem oznaczającym zamianę akordów, ale obejmuje raczej zamianę całego następstwa akordów, niż zamianę pojedynczego akordu. Poniżej przeanalizujemy ogólne zasady oraz podstawową teorię funkcjonowania zamiany akordów. Umożliwi to tworzenie własnych akordów w trakcie reharmonizacji utworu, zamiast stosowania standardowej i często nadużywanej zamiany akordów (która nie zawsze się sprawdza).
 
W trakcie reharmonizacji utworu, utrzymujemy tę samą melodię ale zmieniamy akordy w celu stworzenia brzmienia jazzowego. Żeby zrozumieć re harmonizację należy zrozumieć następujące pojęcia:

•   Kluczowa Nuta Melodii (Key Melody Note KMN) – jest to najważniejsza nuta w każdym takcie. Harmonię (akordy) buduje się wokół tej nuty, traktując wszystkie inne nuty jako nuty przejściowe (tzn. jako nuty, które NIE są istotne dla harmonii). Wybór KMN w każdym takcie jest w pewnym stopniu subiektywne, ale następujące czynniki określają czy dana nuta jest KMN:
      o   Pierwsza nuta w każdym takcie jest bardziej istotna niż kolejne nuty,
      o   Nuty przypadające na mocną część taktu (on-the-beat) są bardziej istotne niż nuty przypadające na słabą część taktu (off-the-beat)
      o   Dłuższe nuty są ważniejsze niż krótsze nuty
      o   Powtarzane nuty są ważniejsze niż nuty nie powtarzające się

Ogólna Zasada Reharmonizacji: Można zmienić dowolną nutę w akordzie, z wyjątkiem KMN. Oznacza to, że MOŻNA zmienić prymę, tercję (3rd) i septymę (7th) – zatem można zmienić tonalność oraz jakość akordu.

•   Dozwolone brzmienie (Acceptable Harmony) – w poprzednich lekcjach nauczyliśmy się, że różne nuty niejednakowo wpływają na brzmienie akordu. Niektóre nuty, zagrane w ramach akordu, brzmią silnie (Dźwięki Wiodące), inne nuty brzmią przyjemnie i dopełniają brzmienie akordu (Dźwięki tworzące dozwolone napięcia), podczas gdy inne nuty brzmią słabo i dysonująco (Dźwięki niedozwolone). Definiuje się „akceptowale brzmienie” w odniesieniu do ‘dźwięków prowadzących’ (tercja 3rd i septyma 7th) oraz ‘dźwięków tworzących dozwolone napięcia’. Są to dźwięki dobrze brzmiące w ramach danego akordu. Każdy dźwięk można zaliczyć do jednej z następujących klas:
      o   Silnie brzmiące = dźwięki wiodące
      o   Słabo brzmiące = pryma i kwinta 5th
      o   Brzmiące jazzowo = dźwięki tworzące dozwolone napięcia
      o   Dźwięki niedozwolone = dźwięki tworzące niedozwolone napięcia / dźwięki niedozwolone

Dozwolone brzmienie = Dźwięki Wiodące + Dźwięki tworzące dozwolone napięcia
 
Poniżej przedstawiono dozwolone brzmienia dla akordów Maj7, m7 oraz V7.
Dozwolone brzmienia (tabele przedstawiają rodzaj współbrzmienia poszczególnych dźwięków skali ( C, C#, D, …) w ramach akordów użytych do re harmonizacji (C∆7, C-7, C7)

Tabela 1


Teraz wykonajmy takie samo zestawienie ale odwrotnie. Zamiast ustalać akord i znajdować dla niego dźwięki o dozwolonym brzmieniu, ustalmy konkretny dźwięk i znajdźmy wszystkie akordy w ramach których ten dźwięk będzie tworzył dozwolone brzmienie

Akordy w ramach twórych ‘G’ tworzy dozwolone brzmienie
 
Tabela 2


Powyżej przedstawiono wszystkie akordy w ramach których G tworzy dozwolone brzmienie. Oznacza to, ze w trakcie reharmonizacji danego taktu, w którym G jest KMN, można zastosować dosłownie dowolny w wymienionych akordów. Nuta G w ramach każdego z tych akordów będzie brzmiała dobrze, wyraźnie i przyjemnie.
 
Ogólny Cel Reharmonizacji: Wprowadzić akordy w których KMN tworzy z nimi dozwolone brzmienie.

Google Doc

Poniżej przedstawiono link do pliku Google Doc, który określa wszystkie możliwe akordy reharmonizacyjne (zastępcze) Maj7, m7 and V7 dla wszystkich 12 dźwięków. Można je eksportować do Excela. W tym celu:
•   Przejdź do Google Doc pod linkiem https://docs.google.com/spreadsheets/d/1yZAjBbE6ChG54MiI7IkOwH1xV29SuP80XqpERgZQabk/edit#gid=0
•   Wybierz zakładkę ‘File’
•   Wybierz ‘Download as’
•   Wybierz ‘Microsoft Excel’

Co dalej?

Obecnie wybraliśmy akord w oparciu o KMN w poszczególnych taktach. Co dalej? Jaki akord powinniśmy ustalić jako następny? Poniżej podano kilka generalnych zasad zgodnie z którymi powinno się postępować:

•   Wybierz dowolny akord, dla którego KMN tworzy Dozwolone brzmienie
•   Przejdź do kolejnego akordu w usystematyzowany sposób, czyli:
        o   Chromatycznie (o pół tonu) – np. od E7 do E♭Maj7
        o   Diatonicznie (o cały ton) – np. od Em7 do Dm7
        o   Po kole kwintowym – np. od H7 to Em7
•   Wybieraj akordy które zwiększają a następnie zmniejszają napięcie
        o   W celu zwiększenia napięcia – stosuj wyższe rozszerzenia i alteracje (np.♭13)
        o   W celu zmniejszenia napięcia - stosuj Dźwięki Wiodące (tercja 3rd i seksta 7th) oraz i niższe rozszerzenia (np. 9)

Stosowanie reharmonizacji (oraz innych wspomnianych wcześniej technik) pozwala przekształcić dowolny utwór w utwór jazzowy i zapewni różne poziomy „ujazzowienia”. Jednak, żeby naprawdę usłyszeć jak i dlaczego stosowanie wymienionych technik powoduje, że utwór brzmi jazzowo należy obejrzeć poniższe video. W tym filmie wziąłem słynną utwór pop (Let It Be) i ‘ujazzowiłem’ go.

https://www.youtube.com/watch?v=bkOu4K95DcQ
 
A w następnej lekcji przeanalizujemy Reharmonizację bardziej szczegółowo i z wykorzystaniem większej ilości rodzajów akordów.

Wnioski i Pewne Rozważania Filozoficzne

Kilka uwag końcowych:
 
W niniejszej lekcji zmienialiśmy akordy tak by pasowały do melodii. Jednakże można także zmienić melodię tak by pasowała do akordów. Jestem przekonany, że uwierzycie iż jeśli tak zrobicie, to wasze możliwości wyboru staną się prawie nieograniczone. Oznacza to, że można dobrać dosłownie dowolny akord, a jeśli dźwięk melodii nie pasuje do niego (tj. melodia nie tworzy dozwolonego brzmienia z akordem), to można po prostu zmienić melodię (poprzez podwyższenie, obniżenie lub pominięcie dźwięku). Często tak się robi gdy muzyk preferuje schemat następstwa akordów, a nie melodię. Jest to użyteczny pomysł do wykorzystania w takich schematach jak Zmiany Coltrane’a (Coltrane Changes) lub w schematach typu II-V.
 

Na koniec, ‘dozwolone brzmienia’, o których mówiono w lekcji, to brzmienia, które są „dozwolone” obecnie. Ale nie można zapominać że pojęcie dopuszczalności / akceptowalności zmienia się w czasie. W Średniowieczu tryton był Diabolus in Musica; na początku XX wieku interwał Maj7 był rzadko używany (muzycy preferowali akord Maj6). Tak więc, nie należy się obawiać stosowania pewnych niedozwolonych brzmień, ale należy przekonać się jak one są odbierane. W końcu, tak ewoluuje muzyka (i wszystko inne) – za przyczyną ludzi którzy łamią reguły. Viva la revolución!
« Ostatnia zmiana: 05 Marzec 2018, 10:15 wysłana przez Lajkonix »

Offline Lajkonix

  • Konto usunięte z uwagi na naruszenia regulaminu
  • *
  • Wiadomości: 2929
    • Zobacz profil
Odp: Ujazzowienie i reharmonizacja
« Odpowiedź #1 dnia: 04 Marzec 2018, 21:01 »
Pozwolę sobie pierwszy skomentować:
Teraz ja już wszystko rozumiem, chociaż nie wszystko mieści mi się w głowie. :)

 [piwo]

Offline Marcel

  • Administrator
  • *****
  • Wiadomości: 6330
    • Zobacz profil
Odp: Ujazzowienie i reharmonizacja
« Odpowiedź #2 dnia: 04 Marzec 2018, 21:42 »
Dla fragmentu "Choose appropriate Jazz Chord Voicings", który przetłumaczyłeś jako "Wybierać odpowiednią Jazzową budowę akordów", myślę że precyzyjniejsze byłoby tłumaczenie jako "Wybierać odpowiedni voicing jazzowych akordów" (ten sam "jazzowy" akord może być w różnych voicingach, co daje możliwość wyboru) oraz wytłumaczenie, co rozumie się przez termin "voicing".

Voicing jest terminem szerszym od pojęcia przewrotu akordu i polega na zmianie kolejności nut w akordzie, również duplikacji nut oraz rozłożeniu ich w różnych oktawach, co nie zmienia akordu, ale zmienia jego brzmienie. Gitarzystom łatwo to wytłumaczyć - ten sam akord, może być zagrany różnymi chwytami, które brzmią różnie, mimo że jest to ten sam akord.

Np. C dur w różnych voicingach


Voicingi bywają "bliskie" i "otwarte". W "otwartych" jest większa przestrzeń między poszczególnymi dźwiękami (zwykle gra się je przy użyciu obu rąk lub dzieli między różne instrumenty). Im bardziej złożony jest akord, tym więcej możliwości voicingów.

https://en.wikipedia.org/wiki/Voicing_(music)

Offline Lajkonix

  • Konto usunięte z uwagi na naruszenia regulaminu
  • *
  • Wiadomości: 2929
    • Zobacz profil
Odp: Ujazzowienie i reharmonizacja
« Odpowiedź #3 dnia: 04 Marzec 2018, 22:11 »
Marcel, dzięki za istotną uwagę dopojaśniającą.
Jednak, nie chciałem używać angielskiego "voicing", które może brzmieć dość tajemniczo w naszym gronie. Generalnie rozumiałem przez to przewroty, ale także pominięcia niektórych dźwięków w akordzie, zdublowania lub rozszerzenia akordu na więcej niż jedna oktawa. Wydało mi się że wyraz "budowa" dość dobrze to odzwierciedla i nie wystrasza przeciętnego użytkownika forum. Pewnie w bardziej profesjonalnych publikacjach należałoby użyć "voicing" (w kręgach profesjonalistów może ono być powszechne).
Podsumowując, pozwolę sobie na razie pozostawić tę "budowę" akordów, przynajmniej do momentu gdy uznasz to za wyraźnie niewłaściwe, albo gdy ktoś inny jeszcze zaoptuje za twoją uwagę.
Tak czy siak, dzięki za czujność, bo moja znajomość angielskiego w obszarze muzyki, a tym bardziej harmonii jest raczej bierna. I nie ukrywam, że korekta tego tłumaczenia może się okazać niezbędna.

Offline SamMuz

  • ***
  • Wiadomości: 242
    • Zobacz profil
  • Skąd: Warszawa
Odp: Ujazzowienie i reharmonizacja
« Odpowiedź #4 dnia: 04 Marzec 2018, 23:28 »
Voicing jest terminem szerszym od pojęcia przewrotu akordu i polega na zmianie kolejności nut w akordzie, również duplikacji nut oraz rozłożeniu ich w różnych oktawach, co nie zmienia akordu, ale zmienia jego brzmienie.

W naszej nomenklaturze to się chyba nazywa skupiony i rozległy układ akordu. W przykładzie Marcela trójdźwięk z poz. nr 1 (C-E-G) prezentuje układ skupiony, ale poz nr 2 jest układem rozległym. Ogólnie chodzi o to, że przy układzie skupionym nie da się wpasować pomiędzy dźwięki akordów żadnych innych dźwięków akordowych z powodu braku miejsca w przeciwieństwie do układu rozległego. Takie rozstrzelenie dźwięków akordu powoduje oczywiście zmianę kolorystyki brzmienia.


Lajkonix - teraz to ja też rozumiem, ale fakt - trudno to ogarnąć za pierwszy podejściem. Będzie temat do przemyśleń.

Offline Lajkonix

  • Konto usunięte z uwagi na naruszenia regulaminu
  • *
  • Wiadomości: 2929
    • Zobacz profil
Odp: Ujazzowienie i reharmonizacja
« Odpowiedź #5 dnia: 05 Marzec 2018, 00:40 »
Lajkonix - teraz to ja też rozumiem, ale fakt - trudno to ogarnąć za pierwszy podejściem. Będzie temat do przemyśleń.

To może być łatwe dla tych co to czują. Oni nie posługują się tak sformalizowaną teorią, ale grają tak, żeby gra miała ręce i nogi oraz smak. Autor tekstu stara się to przybliżyć poprzez odwrócenie analizy. Wyjaśnia co powoduje że intuicyjna gra jazzowych wirtuozów ma te ręce i nogi i smak. I pokazuje, że są tu pewne prawidłowości.

Taka analiza może być pomocna dla muzyków mających już ten jazzowy feeling i rozwijających go. Ale nie za bardzo wierzę, że dyletant nauczy się jazzować w oparciu o te materiały.

O ile wiem, to jedynym laikiem, który nauczył się praktyki na podstawie książki z teorią był Kaluza (Kałuża?) - królewiecki (zatem nasz :) ) fizyk, ten od zawiniętego czwartego wymiaru (Einstein uwalił mu tę pracę). Otóż tenże Kałuża przeczytał książkę o podstawach pływania i następnego dnia poszedł nad wodę, zdjął gacie, wszedł do wody i na podstawie poznanej teorii pływania zaczął płynąć wykonując poznane teoretycznie ruchy (w razie potrzeby przytoczę źródło).   

Offline Marcel

  • Administrator
  • *****
  • Wiadomości: 6330
    • Zobacz profil
Odp: Ujazzowienie i reharmonizacja
« Odpowiedź #6 dnia: 05 Marzec 2018, 01:15 »
Profilaktycznie proszę - jeżeli ktoś chciałby ciągnąć wątek Kaluzy (Kałuży) lub podawać inne przykłady "teoria kontra praktyka", to proszę o robienie tego w innym wątku i dziale.


Wracając do tematu:

Pod artykułem, który przetłumaczył Lajkonix, znajduje się jeszcze nagranie wideo
https://www.youtube.com/watch?v=bkOu4K95DcQ

Przy wyborze bardziej złożonych akordów z myślą o ich grze po stronie basów, pomocny może być wątek
http://forum.akordeonowe.pl/basy-akordeonu/poradnik-zlozone-akordy-a-basy-akordeonu/msg39250/#msg39250

Offline Lajkonix

  • Konto usunięte z uwagi na naruszenia regulaminu
  • *
  • Wiadomości: 2929
    • Zobacz profil
Odp: Ujazzowienie i reharmonizacja
« Odpowiedź #7 dnia: 05 Marzec 2018, 09:53 »
Nieeee no..., Marcel. W każdej prezentacji musi być odskocznia dla rozluźnienia koncentracji. :) Nikt nie będzie ciągnął wątku o Kaluz'ie. Trochę poluzuj czujnik.
 [piwo]

Dzięki za przypomnienie o linku. Wstawię go do wstępnego postu, zeby komplet materiałów był w jednym miejscu.

I dzięki, Marcel, za wklejenie tabelek. Teraz wygląda super. Sam wiesz, że chyba do końca się tego nie nauczę.
« Ostatnia zmiana: 05 Marzec 2018, 10:16 wysłana przez Lajkonix »

Offline Lajkonix

  • Konto usunięte z uwagi na naruszenia regulaminu
  • *
  • Wiadomości: 2929
    • Zobacz profil
Odp: Ujazzowienie i reharmonizacja
« Odpowiedź #8 dnia: 06 Marzec 2018, 16:51 »
Teraz kolejna lekcja. Uszczegółowiono w niej kwestie dotyczące reharmonizacji (stanowiącej jeden z elementów "ujazzowienia utworu) jest tu nieco powtórzeń z poprzedniej lekcji, ale także wiele nowych detali.
Jak przy poprzedniej lekcji, proszę o ewentualne uwagi dotyczące tłumaczenia, terminologii oraz innych dopojaśnień.

Link do oryginalnej lekcji:

http://www.thejazzpianosite.com/jazz-piano-lessons/jazz-reharmonization/how-to-reharmonize-a-song/

Tłumaczenie:
 
Jak zreharmonizować utwór – Reharmonizacja

Reharmonizacja

Rozpoczęliśmy przedstawianie Reharmonizacji w poprzedniej lekcji. W niniejszej lekcji rozbudujemy i rozwiniemy ten temat, a także dokonamy przeglądu niektórych części poprzednich lekcji.

Reharmonizacja = Zastępowanie akordów, ale w odniesieniu do całego następstwa akordów
 
Reharmonizacja jest wykorzystywana do:

•   Nadawania utworowi charakteru jazzowego – oznacza to większą złożoność brzmieniową i/lub strukturalną;

•   Personalizowania utworu i nadania mu cech własnych wykonawcy (to jest prawie jak komponowanie całkiem nowego utworu, lub wariacji istniejącego utworu).

Generalnie utwór składa się z:
•   Melodii; oraz
•   Następujących po sobie akordów

Reharmonizacja polega na zmianie melodii lub akordów lub obu tych elementów – ale zmiany muszą być przeprowadzone zgodnie z pewnymi regułami lub koncepcjami.
 
W celu przeprowadzenia reharmonizacji utworu należy uwzględnić dwa elementy:

•   Brzmienie:
        o   Zależy ono od wzajemnego oddziaływania melodii i akordów,
        o   Zależy ono od rodzaju akordu (dur / moll / 7 / zm. / zw. itd. - w takim znaczeniu używa się dalej terminu "rodzaj akordu"),
        o   Cel: zapewnienie, że dźwięki melodii tworzą dozwolone brzmienia w ramach akordu.

•   Strukturę harmoniczną
        o   Odnosi się do następstwa akordów oraz zmian linii basowej
        o     Nie ma na nią wpływu rodzaj akordów
        o   Cel: struktura harmoniczna winna być logiczna.
        o   W praktyce oznacza to, że akordy i linia basowa winny zmieniać się:
                   O ustalone Interwały;
                   Diatonicznie;
                   Zgodnie z Melodią.

Nadrzędnym Celem Reharmonizacji jest:

•   Zmiana akordów i/lub melodii zapewniająca że melodia tworzy „dozwolone brzmienia” w ramach zastosowanych akordów.

•   Zmiana akordów i linii basowej w „usystematyzowany sposób“.

Kluczowa Nuta Melodii KNM (Key Melody Note)

Pierwszą rzeczą jaką trzeba zrobić w trakcie reharmonizacji utworu jest identyfikacja Kluczowych Nut Melodii KNM (Key Melody Note) w każdym takcie:

•   KNM jest harmonicznie najważniejszą nutą w takcie – przy czym wszystkie inne nuty traktowane są jako przejściowe (tzn. NIE są harmonicznie istotne)

•   Jest to w znacznym stopniu subiektywne, ale KNM zwykle jest:
        o   Najdłuższą nutą w takcie,
        o   Pierwszą nutą w takcie,
        o   Najczęściej powtarzaną nutą w takcie,
        o   Nutą przypadającą na mocną część taktu.

•   Może występować więcej niż jedna KNM w takcie, a w tym przypadku:
        o   Uwzględnia się obie; lub
        o   Poszukuje się KNM w każdej połowie taktu (i kontynuuje się tę procedurę).

•   Może nie występować oczywista KNM – np. przy szybkich przebiegach nutowych, a w tym przypadku:
        o   Należy uwzględnić WSZYSTKIE lub WIĘKSZOŚĆ nut w takcie,
        o   Przyjąć że Struktura harmoniczna ma priorytet przed Brzmieniem – więcej o tym zagadnieniu poniżej.

Brzmienie

Najpierw zajmijmy się Brzmieniem:

•   Zmieniamy akord (jego tonalność i rodzaj) lub KNM w celu zapewnienia że KNM utworzy „dozwolone brzmienie” w ramach tego akordu

•   Dowiedzieliśmy się już w poprzednich lekcjach, że nie wszystkie dźwięki jednakowo wpływają na brzmienie akordu. Niektóre nuty, zagrane w ramach akordu, brzmią silnie (Dźwięki Wiodące), inne nuty brzmią przyjemnie i dopełniają brzmienie akordu (Dźwięki tworzące dozwolone napięcia), podczas gdy inne nuty brzmią słabo i dysonująco (Dźwięki niedozwolone). Definiuje się „adozwolone brzmienie” w odniesieniu do ‘dźwięków prowadzących’ (tercja 3rd i septyma 7th) oraz ‘dźwięków tworzących dozwolone napięcia’. Są to dźwięki dobrze brzmiące w ramach danego akordu. Każdy dźwięk można zaliczyć do jednej z następujących klas:
      o   Silnie brzmiące = dźwięki wiodące
      o   Słabo brzmiące = pryma i kwinta 5th
      o   Brzmiące jazzowo = dźwięki tworzące dozwolone napięcia
      o   Dźwięki niedozwolone = dźwięki tworzące niedozwolone napięcia / dźwięki niedozwolone

Dozwolone brzmienie = Dźwięki Wiodące + Dźwięki tworzące dozwolone napięcia

Poniżej przedstawiono dozwolone brzmienia dla pewnych rodzajów akordów.
 
Dozwolone brzmienia

Załącznik 1
 
Teraz wykonajmy takie samo zestawienie ale odwrotnie. Zamiast ustalać akord i znajdować dla niego dźwięki o dozwolonym brzmieniu, ustalmy konkretny dźwięk i znajdźmy wszystkie akordy w ramach których ten dźwięk będzie tworzył dozwolone brzmienie. Ustalmy konkretny dźwięk jako C.

•   Poniżej, wszystkie akordy które tworzą z KNM C dozwolone brzmienie są podświetlone na Zielono,

•   Tonalność/pryma akordu jest podana w wierszu zatytułowanym „Pryma” (Root‘),

•   Rodzaj akordu jest podana w wierszach zatytułowanych "Rodzaj akordu“ (Chord Quality),
•   W wierszu zatytułowanym „Stopień“ (Degree) podano na jakim stopniu leży KNM w relacji do akordu.

Załącznik 2
 
Można wykorzystywać jedynie akordy zaznaczone powyżej na Zielono w celu zastąpienia akordu gdy KNM w takie jest nutą C.

Struktura harmoniczna

Następnie zajmijmy się Strukturą Harmoniczną:

•   ‘Struktura harmoniczna‘ dotyczy zmian  akordów oraz linii basowej w „usystematyzowany“ lub „logiczny“ sposób, z pominięciem jakości akordów.

•   W praktyce oznacza to zmiany akordów i linii basowej:
        o   Według Ustalonych Interwałów;
        o   Diatonicznie;
        o   Zgodnie z Melodią; lub
        o   Zgodnie z innymi logicznymi zasadami.

•   Można zmieniać przewroty akordów w celu stworzenia gładszej linii basowej, by ta nie wykonywała zbyt dużych skoków

•   Linia basowa i akordy mogą poruszać się w różnych kierunkach o ile zmiany te są „usystematyzowane“.

Chromatycznie
Ustalone interwały   EƄ7      D7      DƄ7      CMaj7

Coltran
Ustalone interwały   CMaj7   AMaj7   EMaj7   CMaj7

Diatonicznie      F7      E7      D7      Cmaj7

Zgodnie z melodią   Mel.: C   Mel.: E       Mel.: F      Mel.: F
                 Ak.: Am7   Ak.: CMaj7    Ak.: DƄMaj7   Ak.: Dm7

Linia basowa      Ak.: EƄ6   Ak.: D7   Ak.: DƄMaj7   Ak.:CMaj7
(nuta pedałowa)   Bas: C   Bas: C   Bas: C      Bas: C

Linia basowa      Akord: Em7   Akord: A7   Akord: Dm7-G7   Akord: CMaj7
(stopniowo)      Bas: E      Bas: E   Bas: D-D      Bas: C


Uwaga: Akordy i linia basowa mogą zmieniać się niezależnie, przy czym rodzaj akordów nie ma znaczenia.

Kilka Reguł i Wskazówek:

•   Wybieraj akordy i melodię które zwiększają, a następnie zmniejszają napięcie
        o   W celu zwiększenia napięcia– stosuj wyższe rozszerzenia i alteracje (np. ♭13)
        o   W celi zmniejszenia napięcia– stosuj Dźwięki Wiodące (tercja 3rd i septyma 7th) oraz niższe rozszerzenia (np. nona 9)

•   Na długiej nucie melodii lub na powtarzającej się nucie melodii, zmieniaj harmonię poprzez kilka akordów (to powoduje, że nuta melodii staje się rodzajem nuty pedałowej, co świetnie brzmi)

•   W idealnym przypadku chcielibyśmy mieć dozwolone brzmienie ORAZ logiczną strukturę harmoniczną, jednak możliwe jest osiągnięcie jednego bez drugiego z tych elementów:
        o   Można mieć słabe brzmienie (pryma lub kwinta 5th), jeśli zbudowano silną strukturę harmoniczną (II-V); LUB
        o   Można mieć słabą strukturę harmoniczną (brak schematu harmonicznego), jeśli zbudowano silne brzmienie (tercja 3rd lub septyma 7th)

•   Jeśli melodia zawiera szybkie przebiegi nutowe bez wyraźnej KNM:
        o   Struktura harmoniczna staje się ważniejsza niż brzmienie: Utwory bebopu często wykorzystują szybkie przebiegi melodyczne z silną strukturą harmoniczną zbudowaną na schemacie następstwa II-V.
        o   Należy analizować i rozważyć wszystkie nuty w takcie.

Dalsze działania
W celu spowodowania by reharmonizacja brzmiała jeszcze bardziej profesjonalnie i płynnie należy:
•   dodać Akordy Przejściowe
•   zastosować Jazzową budowe Akordów
•   Ozdobić Melodię

Google Doc
Poniżej przedstawiono link do pliku Google Doc, który określa wszystkie możliwe rodzaje akordów reharmonizacyjnych (zastępczych) dla wszystkich 12 dźwięków. Można je eksportować do Excela. W tym celu:
•   Przejdź do Google Doc pod linkiem https://docs.google.com/spreadsheets/d/1yZAjBbE6ChG54MiI7IkOwH1xV29SuP80XqpERgZQabk/edit#gid=0
•   Wybierz zakładkę ‘File’
•   Wybierz ‘Download as’
•   Wybierz ‘Microsoft Excel’

W celu obejrzenia przedstawionej teorii w działaniu proszę obejrzeć poniższe wideo:

https://www.youtube.com/watch?time_continue=9&v=hhMCNhfZ8Iw


« Ostatnia zmiana: 07 Marzec 2018, 12:21 wysłana przez Lajkonix »

Offline PanSzczepan

  • **
  • Wiadomości: 97
    • Zobacz profil
  • Skąd: Podkarpacie
Odp: Ujazzowienie i reharmonizacja
« Odpowiedź #9 dnia: 06 Marzec 2018, 17:13 »
Świetny poradnik.
Dodam dla przykładu jak można ''ujazzowić" prosty utwór:
https://www.youtube.com/watch?v=CtuXryfkJWk

Offline Lajkonix

  • Konto usunięte z uwagi na naruszenia regulaminu
  • *
  • Wiadomości: 2929
    • Zobacz profil
Odp: Ujazzowienie i reharmonizacja
« Odpowiedź #10 dnia: 06 Marzec 2018, 17:26 »
PanSzczepan, świetna ilustracja. Zmiana harmonii, bez specjalnej zmiany linii melodycznej. Dzięki.

Offline Sztyc

  • Konto usunięte z uwagi na naruszenia regulaminu
  • *
  • Wiadomości: 1794
    • Zobacz profil
Odp: Ujazzowienie i reharmonizacja
« Odpowiedź #11 dnia: 06 Marzec 2018, 17:44 »
Wybaczcie moją ciekawość ale tak obserwuję te dyskusje w tym i drugim pokrewnym temacie harmonizacji jak walczycie z tłumaczeniami z angielskiego na polski i zastanawiam się czy nie ma podręczników w j. polskim czy studenci instytutu jazzu AM bez znajomości j. angielskiego nie mają skąd czerpać wiedzy ?


Offline Lajkonix

  • Konto usunięte z uwagi na naruszenia regulaminu
  • *
  • Wiadomości: 2929
    • Zobacz profil
Odp: Ujazzowienie i reharmonizacja
« Odpowiedź #12 dnia: 06 Marzec 2018, 20:31 »
Oni chyba czerpią wiedzę od wykładowców. A co ma zrobić amator? Zapisać się do AM?

Offline Sztyc

  • Konto usunięte z uwagi na naruszenia regulaminu
  • *
  • Wiadomości: 1794
    • Zobacz profil
Odp: Ujazzowienie i reharmonizacja
« Odpowiedź #13 dnia: 06 Marzec 2018, 21:05 »
a cha...... bo myślałem że są polskie podręczniki które już dawno zostały przetłumaczone z których mogą korzystać i uczniowie AM i amatorzy i nic nie trzeba przepisywać na polski język.

Offline Marcel

  • Administrator
  • *****
  • Wiadomości: 6330
    • Zobacz profil
Odp: Ujazzowienie i reharmonizacja
« Odpowiedź #14 dnia: 06 Marzec 2018, 22:35 »
Raczej nie ma takich polskich materiałów. Generalnie podejście w USA jest inne, niż w Polsce. Tam stawia się głównie na praktyczność, różne "tips & tricks" ("sztuczki"), upraszczanie, omijanie "zbędnej" teorii. Stąd wiele publikacji o tej tematyce. U nas takie drogi na "skróty" ciągle budzą jeszcze kontrowersje.

Warto znać różne podejścia, ma się wtedy szersze spojrzenie.

Cieszę się, że aszeluk i Lajkonix, którzy znają język angielski, zainteresowali się tematem "harmonizacji / reharmonizacji" i starają się go przybliżyć Forumowiczom.



Odnośnie tłumaczenia:

Moim zdaniem, tłumaczenie "chord quality", jako "jakość akordu" (czyli tłumaczenie słowo w słowo) - nie jest dobrym pomysłem. Moim zdaniem, lepsze byłoby "rodzaj akordu".

Przez "chord quality" rozumie się w j. angielskim rodzaj akordu, czy jest to np. dur, moll itd.
https://en.wikipedia.org/wiki/Chord_names_and_symbols_(popular_music)#Chord_quality

Tłumaczenie jako "jakość akordu" tworzy takie dziwne rzeczy jak:

"Nie ma na nią wpływu jakość akordów", a mogłoby być "Nie ma na nią wpływu rodzaj akordów".