< Poprzedni rozdział -
Spis treści -
Następny rozdział >
Jest to rozdział z "
ABC teorii muzyki", którego autorem jest Pan
Włodzimierz Królikowski.
Pan Włodzimierz zgodził się na opublikowanie poradnika na naszym forum
Jeżeli chcecie coś dodać w tym temacie lub macie jakieś pytania związane
z tematem tego rozdziału to śmiało piszcie posty poniżej.
Pokrewieństwo gam (tonacji)Pokrewieństwem określamy wzajemne stosunki zachodzące między poszczególnymi gamami.
Stopień pokrewieństwa gam mierzymy
ilością dźwięków wspólnych.
Na czele tej klasyfikacji stoją gamy tego samego trybu (dur-dur, lub moll-moll), których toniki są odlegle o kwintę (w górę, lub w dół). Mówimy, że gamy te pozostają względem siebie w
stosunku kwintowym.
I tak np. w stosunku kwintowym do C-dur pozostają gamy G-dur i F-dur, które mają tylko 1 dźwięk różny - odpowiednio f - fis oraz h - b). Mamy tu na myśli skalę dur, lub moll naturalną, bo np. w skali moll harmonicznej mamy 3 dźwięki różne (zaleca się czytelnikowi, aby osobiście sprawdził tę i inne skale, których tu nie wymieniono).
Drugi rodzaj pokrewieństwa, mający kilka odmian, zachodzi między gamami, których toniki są odlegle o tercję wielką, lub małą. Gamy te pozostają w
stosunku tercjowym. Jednak w szczególności, jeśli druga z rozpatrywanych gam leży wyżej, to mówimy o
stosunku mediantowym (np. C-E, C-e, C-Es, C-es, c-E, c-e, c-Es, c-es itd.), jeśli zaś niżej - o
stosunku submediantowym (np. C-As, C-as, C-A, C-a, c-As, c-as, c-A, c-a itd.). Przy czym - te dwie odmiany pokrewieństwa zachodzą również po uwzględnieniu enharmonii, dzięki której kwarta zmniejszona = tercja wielka (np. Des-A, es-H itp.) oraz sekunda zwiększona = tercja mała (np. As-H, Ges-A itp.).
Następną odmianę pokrewieństwa tercjowego tworzą
gamy równolegle - np. C-a, F-d itd. Mówimy tu o
stosunku paralelizmu. Gamy te omawiano w artykule "Gamy - podstawowe rodzaje i odmiany". Tutaj dodamy, że stosunek paralelizmu jest odwracalny, tzn. zachodzi też między gamami a-C, d-F itd.
Ostatnim rodzajem pokrewieństwa jest
stosunek równoimienności, np. C-c, F-f itd. Łatwo zauważyć, że gamy równoimienne różnią się zawsze trzema znakami przykluczowymi.
Gamy pozostające w stosunku
sekundy wielkiej, lub małej oraz
trytonu uważa się za
niepokrewne.
< Poprzedni rozdział -
Spis treści -
Następny rozdział >
